fa تأثیر تنش شوری بر خصوصیات مورفولوژیک و میزان عناصر سدیم، پتاسیم و کلسیم در گیاه دارویی شنبلیله (Trigonella foenum gracum) تحت شرایط کشت هیدروپونیک پژوهشي Research با توجه به روند افزایشی توسعه اراضی شور و کمبود اراضی زراعی مطلوب برای کشاورزی، شناسایی گیاهان مقاوم به شوری از جمله شنبلیله، که یکی از گیاهان مهم دارویی محسوب می‌شود، از اهمیت زیادی برخوردار است. بدین منظور آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی روی سه توده شیرازی، هندی و یزدی گیاه شنبلیله با پنج سطح شوری کلرید سدیم (صفر، 40، 80، 120 و 160 میلی‌مولار) و 3 تکرار به صورت هیدروپونیک در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد انجام شد. نتایج حاصل حاکی از کاهش ارتفاع بوته، طول ریشه، وزن خشک اندام هوایی، وزن خشک ریشه و تعداد برگ با افزایش غلظت شوری بود. هم‌چنین با افزایش سطح شوری، میزان یون سدیم در اندام هوایی گیاه افزایش یافت، در صورتی که میزان یون‌های Ca2+ و +K و نسبت‌های +Ca2+/Na و K+/Na+ در اندام هوایی کاهش نشان دادند. توده یزدی دارای بیشترین مقدار ارتفاع بوته (1/20 سانتی‌متر)، وزن خشک اندام هوایی (94/1 گرم در بوته) و تعداد برگ (4/13 عدد در بوته) بود. حال آن که بیشترین میانگین یونهای Ca2+ و +K و هم‌چنین نسبت‌های +Ca2+/Na و K+/Na+ به توده شیرازی تعلق گرفت. بر اساس نتایج پژوهش حاضر، به نظر میرسد بتوان از توده شیرازی به عنوان توده حاوی ژن‌های مقاومت به شوری برای اصلاح ارقامی با پتانسیل عملکرد زیاد استفاده کرد. Considering the increasing trend of saline land enhancement and lack of appropriate agricultural lands, identifying salt resistant plants such as fenugreek, which is an important medicinal plant, is important. To do so, a factorial experiment was conducted in the form of randomized complete blocks design with three replications on three fenugreek landraces (Yazd, Shiraz and Hendi) and five salinity levels (0, 40, 80, 120 and 160 mM NaCl) in hydroponic culture in greenhouse of College of Agriculture, Shahrekord University. The results showed that plant height, root length, shoot dry weight, root dry weight, and number of leaves per plant was reduced with the increase of salinity level. Increasing salinity level led to an increase in the amount of Na+ in shoot dry matter, while the amount of Ca+2 and K+ and Ca+2/Na+ and K+/Na+ ratios were decreased. The Yazd cultivar had the highest mean plant height (20.1 cm), shoot dry weight (1.94 g per plant) and number of leaves (13.4 per plant). Whereas, Shiraz cultivar had the highest amount of Ca+2 and K+ ions and also Ca+2/Na+ and K+/Na+ ratios. Based on the results of this research, it seems that Shiraz landrace, carrying genes related to salinity tolerance could be used to improve high yielding genotypes. مقاومت به شوری، تجمع یونی، نسبت پتاسیم به سدیم، نسبت کلسیم به سدیم Salinity resistance, Ion accumulation, K+/Na+, Ca+2/Na+. 33 41 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-637-1&slc_lang=fa&sid=1 A. Archangi آذین ارچنگی azin_archangi84@yahoo.com Yes M. Khodambashi محمود خدامباشی No A. Mohammadkhani عبدالرحمان محمدخانی No