fa تأثیر نیتروژن و بور بر عملکرد و غلظت عناصر غذایی پرمصرف در سر کلم بروکلی در یک خاک آهکی پژوهشي Research تغذیه مطلوب گیاه تأثیر چشم‌گیری بر مقدار و کیفیت عملکرد گیاه دارد. برای بهینه ساختن تغذیه کلم بروکلی در خاک‌های آهکی و فقیر از مواد آلی، یک آزمایش گلدانی در گلخانه دانشگاه زنجان در بهار 1389 به اجرا در آمد. با توجه به کمبود عناصر غذایی نیتروژن و بور در خاک‌های آهکی کشور و نقش زیاد این عناصر در افزایش عملکرد و حفظ کیفیت کلم بروکلی، تأثیر سطوح مختلف این عناصر بر مقدار و کیفیت عملکرد سر کلم بروکلی مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با 15 تیمار و سه تکرار به اجرا در آمد. تیمارهای آزمایشی شامل ترکیب فاکتوریل سطوح مختلف نیتروژن (صفر، 100، 200، 300 و 400 کیلوگرم در هکتار از منبع سولفات آمونیوم) و بور (صفر، 7/1 و 5/3 کیلوگرم در هکتار از منبع اسید بوریک) بودند که روی کلم بروکلی رقم ساکورا اعمال گردیدند. نتایج نشان داد که افزایش مصرف نیتروژن و بور تا حد مشخصی باعث افزایش عملکرد و غلظت عناصر غذایی پرمصرف در سر کلم بروکلی می‌شود. بیشترین میزان عملکرد سر کلم بروکلی از مصرف 300 کیلوگرم نیتروژن و 7/1 کیلوگرم بور در هکتار به‌ دست آمد و مصرف بیشتر نیتروژن به دلیل افزایش پوسیدگی سر و مصرف بیشتر بور به دلیل ایجاد مسمومیت در گیاه، عملکرد سر را کاهش داد. بیشترین غلظت عناصر غذایی نیتروژن، پتاسیم و منیزیم سر در تیمار 400 کیلوگرم نیتروژن و 7/1 کیلوگرم بور در هکتار اندازه‌گیری گردید. Appropriate plant nutrition has a great impact on yield and yield quality of crops. To optimize nutrition of broccoli in calcareous soils, poor in organic matter content, a pot experiment was conducted in greenhouse of Zanjan University in 2010. With respect to nitrogen (N) and boron (B) deficiency in calcareous soils and great impact of these elements on yield and quality of broccoli, the effects of different rates of these elements on head yield and head quality of broccoli were assessed. The experiment was factorial, with completely randomized design, and had 15 treatments and three replications. Treatments were factorial combinations of five rates of N (0, 100, 200, 300 and 400 kg/ha from ammonium sulfate source) and three rates of B (0, 1.7 and 3.5 kg/ha from boric acid source) that were applied to Sakura cultivar of broccoli. The results showed that application of N and B up to a specific rate increased head yield and quality of broccoli. Application of 300 kg N/ha + 1.7 kg B/ha resulted in the highest yield of broccoli head, but higher N and B rates decreased head yield due to enhancement of head rot and plant toxicity. The highest concentration of N, potassium and magnesium in broccoli head was measured in treatment with 400 kg N/ha + 1.7 kg B/ha. آمونیوم سولفات، اسید بوریک، خاک آهکی، کیفیت Ammonium sulfate, Boric acid, Calcareous Soil, Quality. 43 54 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-684-2&slc_lang=fa&sid=1 F. Rakhsh فاطمه رخش f.rakhsh@ymail.com Yes A., Golchin احمد گلچین No