fa تأثیر سطوح مختلف آهن محلول غذایی بر پاسخ سه رقم آفتابگردان به تنش شوری پژوهشي Research <p>چکیده</p><p> در یک تحقیق گلخانه‌ای به روش آبکشت، واکنش ارقام آفتابگردان (های‌سان 125، ایروفلور و بلیزر) در سطوح مختلف شوری (صفر، 60 و 120 میلی‏مولار کلرید سدیم) و آهن (5، 50 و 100 میلی‏مولار) در محلول غذایی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار بررسی شد. نتایج نشان داد که در اثر شوری ارتفاع، سطح برگ، وزن خشک اندام هوایی و ریشه، نسبت وزن خشک اندام هوایی به ریشه، غلظت پتاسیم و نسبت غلظت پتاسیم به سدیم کاهش و غلظت سدیم در گیاه افزایش یافت. با افزایش سطح آهن محلول غذایی از 5 به 50 میلی‏مولار ارتفاع، سطح برگ، وزن خشک اندام هوایی و نسبت وزن خشک اندام هوایی به ریشه به‌طور معنی‏داری افزایش یافت. ولیکن با افزایش بیشتر غلظت آهن از 50 به 100 میلی‏مولار تغییر معنی‏داری در مقادیر مربوط به این صفات مشاهده نشد. برهمکنش سطوح آهن و رقم بر وزن خشک ریشه و غلظت پتاسیم در برگ معنی‌دار بود. رقم بلیزر کمترین و رقم های‌سان 125 بیشترین واکنش را نسبت به افزایش سطح آهن در محلول غذایی از نظر تولید ماده خشک ریشه نشان دادند. با این حال، با افزایش سطح آهن در محلول غذایی، اختلاف ارقام از این نظر کاهش یافت. از نظر غلظت پتاسیم در برگ‌ها فقط رقم بلیزر نسبت به افزایش سطح آهن پاسخ مثبت نشان داد. برهمکنش اثرات سه‌گانه شوری، آهن و رقم بر غلظت آهن در گیاه معنی‏دار شد. با توجه به نتایج به‌دست آمده، افزایش غلظت آهن در محلول غذایی موجب بهبود رشد ارقام آفتابگردان شد؛ ولی بر تعدیل اثرهای شوری تأثیر معنی‏داری نداشت. A greenhouse experiment, as hydroponic, was carried out in order to investigate the response of sunflower genotypes (Hison125, Iroflor and Bliezer) to different levels of salinity (0, 60 and 120 mM of NaCl) and Fe (0, 50 and 100 mM) in nutrient solution. The experiment was arranged as factorial, based on a completely randomized blocks design with four replications. Results showed that plant height, leaf area, shoot and root dry weight, ratio of shoot/root dry weight, K concentration, the ratio of K/Na concentration in shoot and roots were reduced and the concentration of Na was increased as the level of salinity was increased in the nutrient solution. There was a significant increase in the values of plant height, leaf area, shoot dry weight and the ratio of shoot/root dry weight as the level of Fe in the nutrient solution was enhanced from 5 to 50 mM. However, with a further increase from 50 to 100 mM, there appeared no significant changes in the amount of these traits. The interaction between genotype and Fe level was significant on the root dry weight and K concentration in the leaves. The lowest and the highest increase in root dry weight, in response to increased level of Fe, was observed in Hison125 and Bliezer cultivars, respectively. However, the difference between cultivars became less in treatments containing higher levels of Fe in the nutrient solution. Considering the K concentration in leaves, only Bliezer cultivar showed positive response to increasing Fe level. The interaction between salinity, genotype and Fe level was significant on the concentration of Fe in plant. Based on the results, increasing Fe concentration in the nutrient solution improves sunflower growth. However, the increased concentration of Fe could not significantly alleviate the negative effects of salinity. واژه‌های‌ کلیدی‌: سطح برگ، وزن خشک، محتوای یونی Key words:Leaf area, Dry weight, Ion content. 13 26 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-892-1&slc_lang=fa&sid=1 sara emadi سارا عمادی sara1388em@yahoo.com Yes hsfahan university of technology دانشگاه صنعتی اصفهان morteza zahedi مرتضی زاهدی No hsfahan university of technology دانشگاه صنعتی اصفهان hamid reza eshghi zadeh حمیدرضا عشقی زاده No hsfahan university of technology دانشگاه صنعتی اصفهان javad nooripour sisakht جواد نوری پور سی سخت javad.agron@yahoo.com No hsfahan university of technology دانشگاه صنعتی اصفهان