fa تأثیر تنش شوری بر خصوصیات مورفولوژیک، میزان اسانس و انباشت یونی در گیاه ریحان (Ocimum basilicum) تحت شرایط کشت هیدروپونیک پژوهشي Research به منظور بررسی تأثیر تنش شوری بر خصوصیات مورفولوژیک، میزان اسانس و انباشت عناصر در گیاه دارویی ریحان تحت شرایط کشت هیدروپونیک، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی روی سه توده سبز جهرم، بنفش و سبز اصفهان (قهجاورستان) با پنج سطح شوری کلرید سدیم (صفر، 40، 80، 120 و 160 میلی‌مولار) و سه تکرار در شرایط کنترل شده گلخانه انجام شد. نتایج حاصل حاکی از کاهش معنی‏دار در ارتفاع بوته، وزن خشک اندام هوایی و وزن خشک ریشه با افزایش سطح شوری بود. توده بنفش دارای بیشترین بیومس نسبت به دو توده دیگر بود. هم‌چنین، با افزایش سطح شوری، میزان یون سدیم در اندام هوایی گیاه و ریشه افزایش یافت. در صورتی‌که میزان یون‌های Ca2+ و +K و نسبت‌های +Ca2+/Na و K+/Na+ در اندام هوایی و ریشه کاهش نشان دادند. در هر سه توده، مقدار این نسبت‌ها در اندام هوایی بیشتر از ریشه بود. میزان اسانس با افزایش سطح تنش افزایش پیدا کرد. البته افزایش اسانس در سطوح شوری بالا به‌دلیل کاهش شدید بیومس حائز اهمیت نیست. ولی در سطوح شوری متوسط این افزایش اسانس می‌تواند با توجه به مقدار بیومس تولیدی جبران کننده باشد. در بین ارقام، توده سبز جهرم دارای بیشترین میزان اسانس بود. In order to study the effects of salinity stress on morphological traits, essential oil content and ion accumulation in basil (Ocimum basilicum) plant under hydroponic conditions, a factorial experiment based on completely randomized blocks design with three replications was conducted on three landraces (Jahrom, Banafsh and Isfahan) and five NaCl salinity levels (0, 40, 80, 120 and 160 mM) in controlled greenhouse conditions. The results indicated a significant reduction in plant height, shoot dry weight and root dry weight due to increasing salinity level. Among the landraces, Banafsh landrace had the highest biomass. Also, with the increase in salinity level, sodium ion content of shoot and root increased. However, Ca2+ and K+ contents and Ca2+/Na+ and K+/Na+ ratios of both shoot and root decreased. These ratios were higher in shoots, as compared to roots, of all three landraces. Essential oil content increased with the increase in stress level. However, this much increase in essential oil content is not important at high salinity levels due to high reduction in biomass. This could be important at moderate stress considering produced biomass. Among the studied landraces, Jahrom landrace contained the highest essential oil content. مقاومت به شوری، تجمع یونی، بیومس Resistance to salinity, Ion accumulation, Biomass. 125 138 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-642-2&slc_lang=fa&sid=1 azin archangi آذین ارچنگی azin_archangi84@yahoo.com Yes mahmood khodambashi محمود خدامباشی mkhodambashi@yahoo.com No Faculty of Agriculture, Shahrekord University دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد