fa انتخاب بستر کشت مناسب برای کاهش اثرهای سوء بی‏کربنات سدیم بر ژربرا در روش کشت بدون خاک پژوهشي Research بی‎کربنات‌ها و کربنات‌ها از عوامل اصلی قلیائیت آب آبیاری محسوب می‎شوند. برای تعیین بستر کشت مناسب برای ژربرا (Gerbera jamesonii L. cv. Dafne) در شرایط تنش قلیائیت، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی با 4 تکرار اجرا گردید. آزمایش دارای هفت سطح بستر کشت (100% پرلایت، 100% کوکوپیت، 75% پرلایت + 25% زئولایت، 75% پیت + 25% پرلایت، 75% کوکوچیپ + 25% پرلایت، 75% کوکوپیت + 25% پرلایت و 75% ورمی‌کمپوست + 25% پرلایت) و بی‏کربنات سدیم در سه سطح (صفر، 20 و 40 میلی‌مولار) بود. نتایج نشان داد که بیشترین و کمترین مقدار pH بستر به‌ترتیب مربوط به تیمار 75% پیت + 25% پرلایت و 100% کوکوپیت بود. تیمار بی‏کربنات سدیم، بسته به نوع بستر کشت و غلظت بی‏کربنات سدیم، باعث کاهش تعداد گل، وزن تر شاخه گل، طول ساقه گل، قطر گل، قطر گردن، عمر گل‌جایی و شاخص کلروفیل شد. اگرچه این تیمار باعث افزایش ترکیبات فنولی شد. هنگامی‌که گیاهان رشد یافته در بستر 100% کوکوپیت در معرض تیمار بی‏کربنات سدیم قرار گرفتند، در مقایسه با گیاهان رشد یافته در سایر بسترها، دارای صفات کیفی و کمی بهتر، توانایی تجمع میزان ترکیبات فنولی بیشتر و شاخص کلروفیل بیشتر بودند. بنابراین، نتیجه‌گیری می‌شود که تحمل گیاه ژربرا به قلیائیت کم بوده و استفاده از بستر کوکوپیت خالص می‌تواند یک ابزار مناسب برای بهبود مقاومت به قلیائیت این گیاه تحت شرایط تنش بی‏کربنات سدیم باشد. Bicarbonates and carbonates are the main factors of alkalinity in irrigation water. In order to determine suitable growth medium for gerbera (Gerbera jamesonii L. cv. Dafne) under alkalinity stress condition, a factorial experiment with completely randomized design with 4 replications was carried out. The experiment consisted of 7 levels of substrate (100% perlite, 100% cocopeat, 75% perlite+ 25% zeolite, 75% peat+25% perlite, 75% cocochip+25% perlite, 75% cocopeat+25% perlite and 75% vermicompost+25% perlite) and NaHCO3 at three levels (0, 20 and 40 mM). The results showed that the highest and the lowest pH values amounts belong to 75% peat + 25% perlite and 100% cocopeat substrates. Sodium bicarbonate treatment, depending on the kind of growth substrate and NaHCO3 concentration, decreased number of flowers, flower fresh weight, flower stem length, flower diameter, flower neck diameter, flower vase life and chlorophyll index although, this treatment increased the phenolic compounds. The plants grown in 100% cocopeat substrate, when exposed to sodium bicarbonate, had better qualitative and quantitative traits, ability of higher accumulation of phenolic compounds and higher chlorophyll index, as compared to other substrates. Therefore, it is concluded that gerbera's tolerance to alkalinity is low and the use of pure cocopeat substrate could provide a useful tool to improve alkalinity tolerance of gerbera plants under NaHCO3 stress. واژه‌های‌ کلیدی‌: قلیائیت آب آبیاری، کوکوپیت، پرلایت، هیدروپونیک Keywords: Alkalinity of irrigation water, Cocopeat, Perlite, Hydroponics. 39 52 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-63-11&slc_lang=fa&sid=1 Meysam Manzari Tavakkoli میثم منظری توکلی roosta_h@yahoo.com No Vali-e-Asr University of Rafsanjan دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان Hamid Reza Roosta حمیدرضا روستا manzari.tavakoli@yahoo.com Yes Vali-e-Asr University of Rafsanjan دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان Mohsen Hamidpour محسن حمیدپور mohsen_hamidpour@yahoo.com No Vali-e-Asr University of Rafsanjan دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان