fa اثر سطوح نیتروژن و شوری بر عملکرد، جذب نیتروژن، غلظت نیترات و کلروفیل اسفناج و برخی ویژگی‌های خاک پس از برداشت در یک خاک آهکی پژوهشي Research به منظور بررسی اثر کاربرد نیتروژن و شوری بر عملکرد ماده خشک، جذب نیتروژن، غلظت نیترات در گیاه، راندمان زراعی، راندمان فیزیولوژیک، بازیافت ظاهری نیتروژن و کلروفیل اندام هوایی اسفناج (رقم ویروفلی) و هم‌چنین نیتروژن کل، نیتروژن نیتراتی و قابلیت هدایت الکتریکی خاک پس از برداشت، آزمایشی در شرایط گلخانه به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار طراحی و اجرا شد. تیمارها شامل پنج سطح نیتروژن (صفر، 75، 150، 225 و 300 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک از منبع اوره) و چهار سطح شوری (صفر، 1، 2 و 3 گرم کلرید سدیم بر کیلوگرم خاک) بود. نتایج نشان داد که کاربرد 1 و 2 گرم کلرید سدیم اثر معنی‌داری بر میانگین عملکرد اندام هوایی اسفناج نداشت. اما افزودن 3 گرم کلرید سدیم، عملکرد اندام هوایی را به‌طور معنی‌داری کاهش داد. کاربرد شوری بر غلظت نیترات، قرائت کلروفیل برگ اسفناج، راندمان زراعی، بازیافت ظاهری نیتروژن اندام هوایی و غلظت نیتروژن کل خاک پس از برداشت اثر معنی‌داری نداشت؛ اما راندمان فیزیولوژیک را کاهش داد. با افزایش سطح نیتروژن، عملکرد، جذب کل نیتروژن و کلروفیل اندام هوایی و غلظت نیتروژن کل خاک پس از برداشت افزایش، و راندمان زراعی و راندمان فیزیولوژیک کاهش یافت. کاربرد سطح بالای نیتروژن اثر سوء تیمار شوری 3 گرم کلرید سدیم را در کاهش عملکرد اندام هوایی اسفناج تشدید نمود. در شرایط آزمایش حاضر، آستانه شوری رقم ویروفلی بیشتر از 8 دسی‌زیمنس بر متر بود که به مراتب بیش از آستانه ذکر شده برای اسفناج در بیشتر منابع (2 دسی‌زیمنس بر متر) است. کاربرد 225 میلی‌گرم نیتروژن (بدون کاربرد کلرید سدیم) بهترین سطح نیتروژن از لحاظ عملکرد ماده خشک اسفناج بود. A greenhouse experiment was conducted to evaluate the effect of nitrogen (N) and salinity on dry matter yield, N uptake, nitrate (NO3-) concentration, agronomic efficiency (AE), physiologic efficiency (PE), apparent nitrogen recovery (ANR) and chlorophyll content of spinach shoots (cv. Viroflay), and also total N, NO3-N and electrical conductivity of post-harvest soil. The experiment was factorial, arranged as a completely randomized design with three replications. Treatments included five N rates (0, 75, 150, 225, and 300 mg/kg soil, as urea) and four salinity levels (0, 1, 2 and 3 g NaCl per kg soil). Results showed that application of 1 and 2 g NaCl had no significant effect on shoot yield of spinach. But application of 3 g NaCl significantly decreased shoot yield. Addition of salinity had no significant effect on plant NO3− concentration, leaf chlorophyll readings, AE and ANR of shoots, and total N of post-harvest soil but reduced PE. Increasing N rate increased yield, total N uptake and chlorophyll readings of shoots, and total N of post-harvest soil: but reduced AE and PE. Application of high N level intensified the negative effects of 3 g NaCl salinity on reduction of spinach shoots' yield. Under the present experimental conditions, salinity tolerance level of Viroflay cultivar was higher than 8 dS/m, which is much more than the level reported in most references for spinach (2 dS/m). Application of 225 mg N (without salinity application) was the best N level for dry matter yield of spinach. کلرید سدیم، راندمان زراعی، راندمان فیزیولوژیک، کلروفیل Sodium chloride, Agronomic efficiency, Physiologic efficiency, Chlorophyll. 1 12 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-635-3&slc_lang=fa&sid=1 J. Sheikhi جمال شیخی sheikhi.jamal@yahoo.com Yes A. Ronaghi عبدالمجید رونقی No