fa تأثیر شوری و منگنز بر رشد و ترکیب شیمیایی دانهال‌های پسته (Pistacia vera L.) در محیط کشت پرلیت پژوهشي Research برای بررسی تأثیر مقادیر مختلف منگنز و شوری بر برخی ویژگی‌های رشد و ترکیب شیمیایی دانهال‌های پسته (رقم بادامی زرند) یک آزمایش فاکتوریل با دو عامل شوری (صفر، 75، 150، 225 و 300 میلی‌مولار کلرید سدیم) و منگنز (صفر، 12، 24 و 36 میکرومولار منگنز از منبع سولفات منگنز) در قالب طرح کامل تصادفی با چهار تکرار در شرایط گلخانه و در محیط کشت پرلیت اجرا شد. نتایج نشان داد که شوری موجب کاهش معنی‌دار تعداد برگ، سطح برگ، وزن خشک ریشه و وزن خشک بخش هوایی گردید. بدین صورت که در تیمار 300 میلی‌مولار کلرید سدیم، تعداد برگ، وزن خشک ریشه، وزن خشک بخش هوایی و سطح برگ به‌ترتیب 30،40، 92 و 92 درصد نسبت به شاهد (سطح صفر شوری) کاهش پیدا کرد. لیکن با کاربرد 12 و 24 میکرومولار منگنز، وزن خشک بخش هوایی و سطح برگ نسبت به سطح صفر منگنز به‌ترتیب 29 و 24 درصد افزایش معنی‌دار حاصل نمود. از آنجا که با افزایش شوری، سطح و وزن خشک برگ کاهش یافت، در نتیجه تحت اثر رقت، غلظت منگنز، روی و فسفر در بخش هوایی و ریشه افزایش و غلظت پتاسیم کاهش یافت. با کاربرد منگنز، غلظت منگنز، روی، فسفر و پتاسیم افزایش یافت. به‌طورکلی نتیجه این پژوهش نشان داد که شوری، رشد رویشی را کاهش داده و از آنجا که منگنز تأثیر مثبتی بر برخی ویژگی‏های رشد دارد، احتمالاً منگنز تحمل پسته به محیط‌‎های شور را افزایش می‌دهد. To investigate the effect of manganese (Mn) and salinity on some growth traits and chemical composition of pistachio (Pistacia vera L.) seedlings, a factorial experiment was carried out with two factors of salinity (0, 75, 150, 225 and 300 mM NaCl) and Mn (0, 12, 24 and 36 µM Mn from MnSO4 source) as completely randomized design with four replicates, in greenhouse in perlite medium. Results showed that salinity stress decreased leaf number, leaf area, dry weight of root and dry weight of shoots. Application of 300 mM NaCl, decreased leaf number, leaf area, dry weight of root and dry weight of shoots by 40, 30, 92 and 92 percent in comparison with control (zero level of salinity), respectively. But application of 12 and 24 µM Mn increased dry weight of shoots and leaf number by 29 and 24 percent in comparison with zero level of Mn, respectively. Since salinity reduced leaf area and dry weight of leaf, thus, because of dilution effect, the concentration of Mn, Zn and P was increased in shoots and roots and that of K was decreased. Application of Mn increased Mn, Zn, P and K concentration. Overall results of this research showed that salinity reduced vegetative growth, and since Mn has positive effects on some growth traits, it could probably increase the tolerance of pistachio to saline environments. تنش شوری، تغذیه درختان پسته Salinity stress, Growth traits, Nutrition of pistachio trees. 13 28 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-713-2&slc_lang=fa&sid=1 Z. Asadollahi زهره اسداللهی zohre_asadollahi@yahoo.com Yes V. Mozaffari وحید مظفری No