fa تأثیر سطوح شوری و مقادیر مختلف مس بر جذب عناصر غذایی کم‌مصرف در شاخساره و ریشه دو رقم پسته (L. Pistacia vera) در شرایط گلخانه‌ای پژوهشي Research به‎منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف مس و شوری بر جذب عناصر کم‌مصرف در شاخساره و ریشه نهال‎های پسته، یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در اردیبهشت ماه سال 1387 در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان اجرا شد. تیمارها شامل پنج سطح شوری (صفر، 800 ، 1600، 2400 و 3200 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک از منبع کلرید سدیم)، چهار سطح مس (صفر، 5/2، 5 و 5/7 ﻣﻴﻠﻲ‌ﮔﺮﻡ مس در کیلوگرم خاک از منبع سولفات مس) و دو رقم پسته (بادامی زرند و قزوینی) بودند. نتایج نشان داد که تنش شوری، جذب عناصر غذایی کم-مصرف شامل مس، آهن، روی و منگنز را در شاخساره و ریشه به‌طور معنی‎‎داری کاهش داد (P<0.05). کاربرد 5 میلی‎گرم مس در کیلوگرم خاک، باعث افزایش معنی‎دار جذب مس، آهن و منگنز شاخساره گردید، ولی بر جذب روی شاخساره تأثیر معنی‌دار نداشت. مصرف 5/2 میلی‎گرم مس در کیلوگرم خاک، افزایش معنی‎دار جذب مس، آهن و منگنز ریشه را به دنبال داشت، درحالی‌که بر جذب روی ریشه تأثیر معنی‌دار نداشت. در مجموع، جذب عناصر غذایی کم-مصرف در رقم بادامی به‎طور معنی‎داری بیشتر از رقم قزوینی بود. از آنجا که در مناطق پسته‌کاری، درختان با محدودیت جذب عناصر کم‌مصرف مواجه هستند، لذا استفاده از رقم بادامی زرند به‌عنوان پایه توصیه می‌گردد. To study the effects of soil Cu and salinity levels on uptake of micronutrients by shoots and roots of pistachio seedlings, a factorial experiment was carried out as completely randomized design with three replications in greenhouse of College of Agriculture, Vali-e-Asr University of Rafsanjan, Iran, in May 2008. Treatments consisted of five salinity levels (0, 800, 1600, 2400 and 3200 mg NaCl per kg soil), four Cu levels (0, 2.5, 5 and 7.5 mg Cu per kg soil) and two pistachio cultivars (Badami Zarand and Ghazvini). Results showed that salinity stress significantly (P<0.05) decreased the uptake of micronutrients including Cu, Fe, Zn and Mn by shoots and roots. Application of 5 mg Cu per kg soil significantly increased the uptake of Cu, Fe and Mn by shoots, but had no significant effect on Zn uptake by shoots. Application of 2.5 mg Cu per kg soil significantly increased uptake of Cu, Fe and Mn by roots, while had no significant effect on Zn uptake by roots. In conclusion, the uptake of micronutrients in Badami Zarand cultivar was significantly higher than Ghazvini cultivar. Since trees suffer from deficiency of micronutrients in pistachio orchards, using Badami Zarand cultivar is recommended as pistachio rootstock. رقم بادامی، رقم قزوینی، آهن، منگنز، شوری Badami cultivar, Ghazvini cultivar, Fe, Mn, Salinity. 29 43 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-781-1&slc_lang=fa&sid=1 S. Eskandari سمانه اسکندری samane.scandari@yahoo.com Yes V. Mozaffari وحید مظفری No