fa اثر طول زمان پیش‌تیمار با سیلیکون بر تحمل شوری در گیاه گاوزبان ایرانی (Echium amoenum Fisch & C.A. mey) پژوهشي Research سیلیکون اثرهای مفیدی بر رشد،‌ عملکرد و بهبود تحمل برخی گیاهان در برابر تنش‌های زیستی و غیرزیستی دارد. به‌منظور مطالعه تأثیر غلظت‌های مختلف سیلیکون بر گیاه گاوزبان ایرانی (Echium amoenum Fisch & C.A. Mey.) سه سطح سیلیکون (صفر، 2/0 و 7/0 میلی‌مولار از منبع نمک سیلیکات سدیم( و دو سطح شوری (صفر و 100 میلی‌مولار از کلرید سدیم( و دو دوره تیمار سیلیکون بلند مدت (30 روز) و کوتاه مدت (15 روز) در نظر گرفته شد و گیاه گاوزبان در محیط آبکشت در گلخانه کشت و با این سطوح تیمار گردید. آزمایش در یک طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور سیلیکون و شوری و 4 تکرار انجام شد و تعدادی از پارامترهای بیوشیمیایی و فیزیولوژی در مواجهه با تنش شوری و سیلیکون در کوتاه مدت و بلند مدت مورد بررسی قرار گرفت. براساس نتایج به‌دست آمده، میزان پرولین، قند احیا، آنتوسیانین، مالون‌دی‌آلدئید، کلروفیل کل و وزن تر و خشک به‌طور معنی‌داری (در سطح 5%) در تیمار سیلیکون بلند مدت تغییر یافته و تفاوت‌هایی با تیمار سیلیکون کوتاه مدت داشت. به‌طورکلی، نتایج حاصل از این پژوهش تأثیر غلظت مناسب سیلیکون (2/0 میلی‌مولار) و طول تیمار بلند مدت (30 روز) با سیلیکون در تحمل تنش شوری در گیاه گاوزبان ایرانی را اثبات می‌کند. Silicon has beneficial effects on growth, yield and improvement of the tolerance of some plants against biological and non-biological stresses. In order to study the effects of different concentrations of silicon (as Na2SiO3) on Iranian borage (Echium amoenum Fisch & C.A. mey), three levels of silicon (0, 0.2, 0.7 mM as Na2SiO3) and two levels of salinity (0 and 100 mM as NaCl) and two silicon-treatment durations (long time, 30 days, and short time, 15 days)) were considered. Borage plants were cultivated in hydroponics system in greenhouse and were treated with the abovementioned treatments. The experiment was carried out as completely randomized design with two factors of silicon and salinity and four replications. Some of the biochemical and physiological parameters related to salinity and silicon stress were investigated for short- and long – time periods. Based on the results, the proline content, reduced sugar, antocyanin, malondialdehyde, total chlorophyll and fresh and dry weights were changed significantly (P<0.05) in long-term silicon treatment and had some differences with short-time silicon treatment. In general, the results of this study indicated that proper concentration of silicon (0.2 mM), along with long-time silicon treatment, was effective on stress tolerance of Iranian borage plant. گیاهان دارویی، تنش شوری، مالون‌دی‌آلدئید Medicinal plants, Salinity stress, Malondialdehyde. 45 57 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-612-4&slc_lang=fa&sid=1 M. Saadatmand مهشید سعادتمند msaadat@sepahan.iut.ac.ir Yes Sh. Enteshari شکوفه انتشاری No