fa اثر اسید هومیک و قارچ‌های میکوریزا بر برخی ویژگی‌های چمن لولیوم ترکیب اسپیدی گرین پژوهشي Research به منظور بررسی اثر اسید هومیک و قارچ‌های میکوریزا بر کیفیت ظاهری، برخی صفات ریشه و تغییرات کلروفیل چمن، آزمایشی در بهار و تابستان 1388 در محل گلخانه‌های گروه پژوهشی علوم باغبانی دانشگاه تهران اجرا شد. چمن مورد استفاده در این پژوهش، چمن ترکیبی اسپیدی گرین متشکل از سه رقم چمن لولیوم (Lolium perenne L.) بود. بعد از اتوکلاو خاک، اضافه کردن قارچ‌های میکوریزا (Glomus mosseae و Glomus intraradices) به گلدان‌ها و کشت بذرها تا زمان استقرار کامل، به چمن‌ها فرصت کافی برای رشد داده شد. با استقرار چمن‌ها، اسید هومیک در غلظت‌های صفر (به‌عنوان شاهد)، 100، 400 و 1000 میلی‌گرم در لیتر روی برگ‌ها پاشیده شد و تا 9 هفته بعد از شروع تیمارها، صفات مذکور اندازه‌گیری گردید. نتایج نشان داد که اسید هومیک بر مقدار کلروفیل‌های a, b و کل، طول ریشه و وزن تر و خشک ریشه معنی‌دار بود، ولی اثری بر کیفیت ظاهری، حجم ریشه و درصد کلونیزاسیون نداشت. قارچ‌های میکوریزا بر تمامی صفات مذکور مؤثر بودند. بین گونه‌های قارچ میکوریزا، گونه G. mosseae بر فاکتورهای مربوط به ریشه بهتر از گونهG. intraradices عمل کرد. درحالی‌که نتوانست اثر مثبت خود را بر فاکتورهای مربوط به اندام هوایی نشان دهد. درصد کلونیزاسیون هر دو گونه تقریباً یکسان بود. احتمالاً اثر قارچ‌های میکوریزا بر صفات مذکور به‌دلیل تولید آثار شبه‌هورمونی و افزایش توسعه هیف‌ها در خاک با توجه به نوع مایه تلقیح بوده است. To investigate the effects of humic acid and mycorrhiza fungi on visual quality, some characteristics of roots and chlorophyll changes of ryegrass, an experiment was carried out in Research Greenhouses of Department of Horticultural Science, University of Tehran, in spring and summer of 2009. The ryegrass was “Speedy green” perennial ryegrass, which is composed of three lolium (Lolium perenne L.) cultivars. After autoclave of the soil, addition of inoculums of mycorrhiza fungi (Glomus mosseae and Glomus intraradices) to pots and sowing of the seeds, plants were given enough time to grow. After establishment, humic acid was sprayed on leaves at concentrations of 0 (as control), 100, 400 and 1000 mg/L, and the above-mentioned characteristics were measured until the 9th week after starting the treatments. The results showed that humic acid was significantly effective on chlorophyll a, b, and total chlorophyll content, root length and fresh and dry weights of roots but had no effect on visual quality, root volume and colonization percentage. Mycorrhiza fungi were effective on all characteristics. Among the mycorrhiza fungi, G. mosseae was better than G. intraradices on root factors, while had no positive effect on aerial parts. Colonization percentage was almost equal in both fungi. The effect of mycorrhiza fungi on the above-mentioned characteristics, with respect to the inoculums solution, was probably due to the production of hormone-like effects and enhanced hypha density in soil. کیفیت چمن، مواد هومیک، توسعه ریشه، کلونیزاسیون Ryegrass quality, Humic substances, Root development, Colonization. 49 59 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-722-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Kafi محسن کافی No N. Daneshvar Hakimi Meybodi نغمه دانشور حکیمی میبدی ndaneshvar12@yahoo.com Yes A. Nikbakht علی نیکبخت No F. Rejali فرهاد رجالی No M. Deneshkhah مرتضی دانشخواه No