fa اثر محلول‌پاشی سویه‌های مختلف سودوموناس (Pseudomnas fluorescens) بر صفات کمی، عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم برنج در شرایط گلخانه پژوهشي Research به منظور مطالعه اثر محلول‌پاشی باکتری‌های جنس سودوموناس بر صفات کمی، عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم برنج، آزمایشی در گلخانه موسسه تحقیقات برنج رشت به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار به-اجرا درآمد. در این آزمایش، فاکتور رقم در دو سطح (هاشمی و خزر) و محلول‌پاشی با باکتری سودوموناس در هشت سطح (هشت سویه) به همراه یک تیمار شاهد (بدون باکتری) در نظر گرفته شدند. در این آزمایش قطر ساقه، ارتفاع بوته، طول خوشه، طول و عرض برگ پرچم، تعداد پنجه بارور، وزن صد دانه، تعداد دانه در خوشه، تعداد دانه در بوته و عملکرد تک بوته مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج آزمایش مشخص کرد که بین سویه‌های مختلف سودوموناس تفاوت معنی‌داری در قطر ساقه‌ وجود داشت. بیشترین طول برگ پرچم و ارتفاع را باکتری سویه 136 سبب شد و کمترین آنها در سویه 177 مشاهده شد. بیشترین تعداد دانه در خوشه در باکتری سویه 4 دیده شد، اما کمترین تعداد نیز مربوط به سویه 177 بود. در رابطه با تعداد دانه در بوته، باکتری سویه 4 و 168 بالاترین و کمترین تعداد دانه در بوته متعلق به باکتری سویه 169 بود. در پایان آزمایش مشخص گردید که سویه‌های 4، 136 و 168 بهتر از سایر سویه‌ها باعث افزایش عملکرد و اجزای عملکرد شده‌اند. به‌طور کلی می‌توان چنین اذعان کرد که محلول‌پاشی باکتری‌های محرک رشد بر صفات کمی برنج دارای اثر مثبت بوده و باعث افزایش رشد گیاه شده است. In order to study the effects of foliar spraying of Pseudomonas fluorescens bacteria on quantitative characteristics, yield and yield components of two rice cultivars, a factorial experiment, based on completely randomized design with three replications, was conducted in Rice Research Institute of Rasht, Guilan province, Iran. In this experiment, two rice cultivars (Khazar and Hashemi) were sprayed with eight levels (strains) of P. fluorescens bacteria. The control treatment was not sprayed. Studied characteristics consisted of: stem diameter, plant height, length of panicle, length and width of flag leaf, number of fertile tillers, 100-seed weight, number of seeds per panicle, number of seeds per plant and yield per plant. The results indicated that foliar spraying by different strains of Pseudomonas had significant effect on stem diameter. The highest length of flag leaf and plant height was observed in Pseudomonas fluorescens strain 136 and the lowest of these characteristics was caused by Pseudomonas fluorescens strain 177. The highest and least number of seeds per panicle was observed in treatments sprayed by Pseudomonas fluorescens strains 4 and 177. The highest and lowest number of seeds per plant was related to strains 4 and 168 and 169, respectively. At the end of the experiment, it was found that P. fluorescens strain 4, P. fluorescens strain 136 and P. fluorescens strain 168 increased yield and yield components more than other strains. In general, foliar spraying of growth promoting bacteria had positive effects and enhanced plant growth. اجزای عملکرد، برنج، صفات کمی، عملکرد، محلول‌پاشی. Quantitative characteristics, Rice, Spraying, Yield, Yield components. 99 107 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-803-4&slc_lang=fa&sid=1 S.M.R. Ehteshami سید محمدرضا احتشامی smrehteshami@yahoo.com Yes Z. Amin-Deldar زهرا امین‌دلدار No K. Khavazi کاظم خاوازی No