fa تأثیر محلول‌پاشی سطوح مختلف روی بر ویژگی‌های رشدی و عملکرد اسانس ریحان (L. Ocimum basilicum) در شرایط تنش شوری پژوهشي Research تولید انبوه گیاهان دارویی در شرایط هیدروپونیک، بخصوص در خاک‌های شور، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. به منظور بررسی اثر متقابل تنش شوری و محلول‌پاشی روی در شرایط کشت هیدروپونیک گیاه دارویی ریحان (Ocimum basilicum L.) یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دو سطح شوری (صفر و 50 میلی‌مولار کلرید سدیم) و سه سطح محلول‌پاشی روی (صفر، 100 و 200 میلی‌گرم بر لیتر) با سه تکرار به اجرا در آمد. برخی از صفات زراعی از قبیل ارتفاع، سطح برگ، وزن تر و خشک برگ، ساقه و کل گیاه، شاخص کلروفیل، شاخص برداشت و عملکرد وزن خشک برگ در متر مربع اندازه‌گیری شدند. بعد از اسانس‌گیری، عملکرد اسانس با توجه به محتوای آن در گیاه محاسبه گردید. نتایج نشان داد که اعمال تنش شوری موجب کاهش معنی‌دار اغلب صفات رشدی و نیز محتوای اسانس می‌شود. برخلاف تصور، کاربرد روی نه تنها تأثیری در کاهش آثار منفی شوری نداشت، بلکه در گیاهان فاقد تنش شوری نیز اختلاف معنی‌داری بین تیمار‌ها مشاهده نگردید. بیشترین مقادیر اسانس و عملکرد در گیاهان تیمار کنترل به‌دست آمد. لذا، چنین نتیجه‌گیری می‌شود که در شرایط کشت هیدروپونیک، ریحان به شوری 50 میلی‌مولار حساس بوده و کاربرد روی تا غلظت 200 میلی‌گرم بر لیتر تأثیری در کاهش اثر منفی شوری نداشت. بنابراین، محلول غذایی شاهد از نظر میزان روی برای شرایط تنش شوری مناسب است. Mass production of medicinal and aromatic plants under hydroponic systems and especially in areas with saline soils is very important. An experiment was conducted to evaluate the interaction of salinity stress and foliar application of zinc (Zn) on hydroponically-grown basil (Ocimum basilicum L.). The factorial experiment was arranged as randomized complete blocks design, with two salinity levels (0 and 50 mM NaCl) and three Zn levels (0, 100 and 200 mg/L as ZnSO4,7H2O) and three replications. Some growth characteristics such as height, leaf surface area, fresh and dry weight of leaves, stem and whole plant, chlorophyll index, harvest index and yield of dry leaves per m2 were measured. After extraction of essential oil, the oil yield was calculated based on oil content in the plant. The results showed that salinity stress adversely affected all growth characteristics as well as essential oil content and yield. Despite the generally accepted hypothesis, Zn application not only had no impact on reducing the negative effects of salinity, but also showed no significant difference between the control plants (no salinity). The highest essential oil content and yield were recorded for control plants. Therefore, it is concluded that under the hydroponics system, basil is sensitive to 50 mM salinity, and Zn foliar application up to 200 mg/L had no positive impact on the reduction of negative effects of salinity. Thus, control nutrient solution has appropriate amount of Zn for salinity stress conditions. گیاهان دارویی، کشت هیدروپونیک، حساسیت به شوری. Medicinal plants, Hydroponics, Sensitivity to salinity. 15 24 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-716-1&slc_lang=fa&sid=1 Gh. Gohari غلامرضا گوهری gholamreza.gohari@gmail.com Yes M. B. Hassanpouraghdam محمد باقر حسن‌پور اقدم No M. R. Dadpour محمدرضا دادپور No M. Shirdel مهدی شیردل No