fa تأثیر بسترهای مختلف کشت بر جذب عناصر پرمصرف و کم‌مصرف توسط گوجه‌فرنگی گیلاسی پژوهشي Research به منظور بررسی تأثیر برخی از بسترهای کشت بر جذب و غلظت عناصر غذایی در گوجه‏فرنگی گیلاسی (Lycopersicon esculentum var. Cerasiforme)، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 9 تیمار و 4 تکرار و دو بوته در هر گلدان در سیستم کشت هیدروپونیک باز اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل پرلیت- ورمیکولیت 50:50 درصد حجمی، پرلیت- زئولیت 50:50 درصد، پرلیت 100 درصد، شلتوک 100 درصد، شلتوک- ورمیکولیت 50:50 درصد، شلتوک- زئولیت 50:50 درصد، پرلیت- شلتوک- ورمیکولیت 5/37 :5/37 :25 درصد، پرلیت- شلتوک- زئولیت 5/37 :5/37 :25 درصد و کوکوپیت 100 درصد بود. نتایج اندازه‌گیری عناصر بسترها نشان داد که بیشترین غلظت پتاسیم در کوکوپیت و زئولیت بود و کلسیم در بستر زئولیت، منیزیم در کوکوپیت، منگنز در شلتوک، مس در ورمیکولیت، روی در کوکوپیت و آهن در ورمیکولیت بیشترین مقدار را داشتند. بیشترین غلظت پتاسیم و منیزیم شاخساره گوجه‏فرنگی در تیمار کوکوپیت و بیشترین غلظت کلسیم در بستر ورمیکولیت بود. رابطه معنی‌داری بین غلظت عناصر غذایی مختلف، به غیر از پتاسیم، در بسترهای کشت و مقدار جذب آن توسط گیاه وجود نداشت. به طور کلی، بیشترین جذب عناصر غذایی توسط گوجه‏فرنگی گیلاسی در بستر حاوی مخلوطی از پرلیت و ورمیکولیت به دست آمد، که احتمالاً به خاطر شرایط بهینه رشد ریشه‌ها، مخصوصاً تخلخل زیاد و قدرت نگهداری آب و عناصر غذایی است. In order to investigate the effect of some substrates on uptake and concentration of nutrients in cherry tomato (Lycopersicon esculentum Mill. cv. Cerasiforne), this non-recycling soilless culture experiment was carried out as a completely randomized blocks design with 9 treatments and four replicates, with two plants in each pot. Treatments included perlite-vermiculite 50:50 %v, perlit-zeolite 50:50 %, perlite 100%, rice husk 100%, rice husk-vermiculite 50:50 %, rice husk-zeolite 50:50 %, perlite-rice husk-vermiculite 37.5: 37.5: 25 %, perlite-rice husk-zeolite 37.5: 37.5: 25 %, and cocopeat 100%. Results of the analysis of nutrients in the substrates showed that cocopeat and zeolite had the greatest concentration of potassium (K). The highest concentration of calcium (Ca) was found in zeolite medium, magnesium (Mg) in cocopeat, manganese (Mn) in rice husk, copper (Cu) in vermiculite, zinc (Zn) in cocopeat and iron (Fe) in vermiculite. The highest concentration of K and Mg in shoots of tomato plants was found in cocopeat, while plants in the vermiculite medium had the highest Ca concentration in their shoots. No significant relationship was found between concentrations of measured nutrients, except for K, in the substrates and their uptake by plants. In general, the highest nutrients uptake by cherry tomato plants was found in the medium containing a mixture of perlite and vermiculite, which is probably due to optimum root growth conditions, particularly high porosity and high ability for retention of water and nutrients. پرلیت، ورمیکولیت، زئولیت، کوکوپیت، شلتوک Perlite, Vermiculite, Zeolite, Cocopeat, Rice husk. 77 87 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-144-1&slc_lang=fa&sid=1 Z. Saeri زهرا صابری No A. H. Khoshgoftarmanesh امیرحسین خوشگفتارمنش No M. Kalbasi محمود کلباسی No M. Mobli مصطفی مبلی No M. Haghighi مریم حقیقی mhaghighi@cc.iut.ac.ir Yes