fa زئولیت: یک نهاده مناسب در جایگزینی با پیت در بستر کشت گیاه زینتی دیفن‌باخیا پژوهشي Research به دلیل محدودیت‌های اقتصادی و زیست‌محیطی پیت ماس به عنوان بستر کشت گیاهان زینتی، محققین به دنبال جایگزین مناسب این نهاده در صنعت گل و گیاه می-باشند. زئولیت به دلیل توانایی جذب آب و همچنین خاصیت تبادل کاتیونی زیاد، پتانسیل جایگزینی به جای پیت ماس را دارد. به منظور بررسی امکان جایگزینی زئولیت به جای پیت ماس به عنوان بستر مناسب در پرورش گیاه زینتی دیفن-باخیا، آزمایشی با زئولیت در شش سطح جایگزینی (صفر، 10، 20، 30، 40 و 50 درصد حجمی) و محلول غذایی در دو سطح (با و بدون محلول) در بستر کشت پایه با نسبت 2پیت و 1پرلیت به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 12 تیمار، سه تکرار و سه گلدان در هر تیمار، در گلخانه پایانه صادراتی گل و گیاه مازندران واقع در سلمانشهر به اجرا در آمد. نتایج نشان داد که بیشترین میزان وزن خشک برگ و ریشه، تعداد برگ و ارتفاع ساقه در تیمار 20% زئولیت با محلول غذایی مشاهده شد. گیاهان، کمترین رشد را در تیمار‌های 40 و 50 درصد زئولیت داشتند. با افزایش مقدار زئولیت در سیستم جایگزین، مقدار جرم مخصوص ظاهری افزایش و میزان تخلخل کاهش یافت. زئولیت در مقادیر 10 تا 20 درصد بیشترین تأثیر مثبت را در رشد گیاه دیفن‌باخیا نشان داد. در کل، استفاده از زئولیت باعث رشد بهتر گیاه دیفن‌باخیا و بهبود شاخص‌های رشد شامل وزن خشک برگ، ساقه و ریشه، تعداد برگ، قطر و ارتفاع ساقه و همچنین بهبود جذب عناصر غذایی توسط گیاه در مقایسه با پیت ماس، که از بستر‌های رایج در کشت هیدروپونیک است، شد. Dut to econemic and envaironmental limitiations of peat moss as a growth medium for ornamental plants, researchers seek an apporiate alternative in flower and plants industry. Zeolite, due to its high potential in water holding capcity and cation enchange capacity, has the ability to replace peat moss. To investigate the posibility of subtituting peat moss by zeolite as a proper medium for growth of Dieffenbachia amoena ornamental plant, an experiment was conducted with zeolite at six levels (0, 10, 20, 30, 40 and 50 % v/v), two levels of nutrient solution (with and without solution) in base substrate of 2:1 ratio of peat: perlite, a factorial experiment in a compeletely randomized design (12 treatments, three replications and three pots per treatment) in Greenhouse of Flower and Plant Terminal of Mazandaran province, Salmanshahr, Iran. Results showed that the highest dry weight of leaves and roots, number of leaves and stem height were obtained in 20% zeolite treatment with nutrient solution. Plants had the lowest growth in 40 and 50% zeolite treatments. Substrate bulk density was increased and porosity was decreased proportional to the applied zeolite in the substitution system. Zeolite had the greatest effect on dieffenbachia plant growth at 10-20% concentration. In general, application of zeolite caused better growth of dieffenbachia plants, improvement of growth indices such as dry weight of leaves, stem and roots, number of leaves, diameter and length of stem and also improvement of nutrient uptake by plants in comparison with peat moss, which is a common substrate in hydroponics. گیاهان زینتی، کشت بدون خاک، پتانسیل جایگزینی Ornamental plants, Soilless media, Substitution potential. 81 97 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-746-5&slc_lang=fa&sid=1 A. Mohammadi Torkashvand علی محمدی ترکاشوند torkashvand@iaurasht.ac.ir Yes A. Karami عذرا کرمی No A. Mahboub Khomami علی محبوب خمامی No