fa اثر نوع بستر کشت بر عملکرد و جذب برخی عناصر غذایی به‌وسیله خیار گلخانه‌ای پژوهشي Research <p align="right">سیستم‌های کشت هیدروپونیک با توجه به مزایای متعدد نظیر افزایش عملکرد، تولید محصول سالم و یکنواخت و کاهش نیاز به کارگر، در حال گسترش است. یکی از نکات مهم برای موفقیت آمیز بودن تولید در این سیستم‌ها، تأمین عناصر غذایی مورد نیاز گیاه، بسته به نوع بستر کشت، در طی دوره رشد گیاه است. این پژوهش با هدف بررسی اثر بستر کشت بر جذب عناصر غذایی نیتروژن، پتاسیم و منیزیم توسط خیار گلخانه‌ای صورت گرفت. آزمایش در قالب طرح کامل تصادفی با پنج تیمار، در چهار تکرار و تعداد 10 بوته در هر تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان اصفهان اجرا شد. تیمارها شامل پنج بستر کاشت شامل کوکوپیت خالص، پرلیت-کوکوپیت (به نسبت حجمی 50-50)، پرلیت – کوکوپیت - پیت‌ماس با دو نسبت حجمی (50-20-30 و 50-30-20) و پرلیت-پیت‌ماس (به نسبت حجمی50-50) بودند. خصوصیات فیزیکوشیمیایی بسترهای کشت، غلظت نیتروژن، پتاسیم و منیزیم و عملکرد گیاه اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که از لحاظ عملکرد محصول خیار، اختلاف معنی‌داری بین بسترهای مختلف کاشت دیده نشد. اختلاف معنی‌داری (در سطح 5 درصد) از لحاظ زیست‌توده گیاه مشاهده شد. به طوری که بیشترین زیست‌توده گیاه در بستر کشت کوکوپیت و پرلیت-کوکوپیت به‌دست آمد. بین بوته‌های خیار رشد کرده در بسترهای مختلف، اختلاف معنی‌داری از لحاظ غلظت نیتروژن، پتاسیم و منیزیم مشاهده نشد. با این وجود، بیشترین غلظت نیتروژن و پتاسیم در مراحل دوم و سوم نمونه برداری، در کوکوپیت مشاهده شد. منیزیم گیاه در مراحل اول و دوم نمونه‌برداری، در تمامی بسترها از غلظت بحرانی کمبود آن بیشتر بود. به طور کلی، بهترین غلظت عناصر غذایی و عملکرد در بستر کشت کوکوپیت به‌دست آمد که می‌تواند به عنوان بستر کشت مناسب خیار در سیستم‌های هیدروپونیک استفاده شود. </p> Hydroponic growth systems are expanding due to their advantages such as maximum yield, healthy crop production and reduced labour requirement. Vegetable in each stage of the plant growth needs adequate nutrients in different growing media. The objective of this study was to examine the effect of some growth media on N, K and Mg uptake by greenhouse cucumber. This study was carried out in the research greenhouse of Islamic Azad University-Khorasgan branch, using a completely randomized design with 5 treatments, 4 replications and 10 plants in each replication. The Five different growth media consited of pure cocopeat, perlite-cocopeat (50-50 v/v), perlite-cocopeat-peatmoss (50-20-30 v/v and 50-30-20) and perlite-peatmoss. Physical and chemical properties and some nutrients concentrations such as N, K and Mg as well as fruit yield were examined. Although no significant difference was found among the studied growth media in the fruit yield of cucumber, the highest yield was obtained for cocopeat. Significant difference (P < 0.05) was observed in the plant biomass among the growth media. The highest biomass was obtained for the cocopeat and perlite-cocopeat media. No significant difference was found among the growth media in concentrations of N, K and Mg although the highest concentrations of N and K in the second and third stages of sampling were obtained in cocopeat. Shoot concentration of Mg at the first and second stages of sampling was more than the critical deficiency level. The best concentration of Mg was obtained in cocopeat. In general, the best nutrient concentration and yield were found in cocopeat substrate which can be used as an appropriate growing cucumber media for in soilless culture. هیدروپونیک، کوکوپیت، پرلیت، پیت‌ماس،‌ خیار گلخانه‌ای، عناصر غذایی Hydroponic, Cocopeat, Perlite, Peatmoss, Greenhouse cucumber, Nutrients. 19 25 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-203-1&slc_lang=fa&sid=1 N. Alifar نفیسه عالی‌فر alifar_n@yahoo.com Yes A. Mohammadi Ghehsareh احمد محمدی قهساره No N. Honarjoo ناصر هنرجو No Dept. of Soil Science, Faculty of Agric., Islamic Azad University, Khorasgan Branch گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان اصفهان