fa تأثیر شکل نیتروژن و pHمحلول غذایی بر غلظت فسفر، نیترات و نیتروژن بخش هوایی اسفناج در کشت هیدروپونیک پژوهشي Research <p> <strong> برای بررسی تأثیر نسبت نیترات به آمونیوم و </strong><strong>pH </strong><strong>محلول غذایی بر غلظت فسفر، نیترات، نیتروژن آلی + آمونیوم معدنی و نیتروژن کل بخش هوایی اسفناج آزمایشی به صورت فاکتوریل و در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با دو فاکتور شامل </strong><strong>pH </strong><strong>محلول غذایی در سه سطح 5/4، 5/6 و 8 و نسبت نیترات به آمونیوم محلول غذایی در پنج سطح 100:0، 75:25، 50:50، 25:75 و 0:100 با چهار تکرار به صورت هیدروپونیک انجام شد. نتایج نشان داد که </strong><strong></strong><strong>اثر </strong><strong>pH </strong><strong>محلول غذایی بر غلظت فسفر، نیترات و نیتروژن آلی + آمونیوم معدنی بخش هوایی اسفناج معنی­دار بود ولی بر غلظت نیتروژن کل بخش هوایی معنی­دار نبود. </strong><strong>با افزایش </strong><strong>pH </strong><strong>محلول غذایی از 5/4 به 8، غلظت فسفر و نیترات بخش هوایی به طور معنی­داری کاهش یافت، در حالی که نیتروژن آلی + آمونیوم معدنی و نیتروژن کل بخش هوایی اسفناج تغییر معنی­داری نکرد. با افزایش آمونیوم محلول غذایی </strong><strong>، </strong><strong>غلظت نیترات بخش هوایی اسفناج به طور معنی­داری کاهش یافت، در حالی که غلظت فسفر و نیتروژن آلی + آمونیوم معدنی و نیتروژن کل اسفناج به طور معنی­داری افزایش ­یافت. تأثیر شکل نیتروژن محلول غذایی بر غلظت و مقدار فسفر، نیترات و نیتروژن کل اسفناج به </strong><strong>pH </strong><strong>محلول غذایی بستگی داشت. بیشترین غلظت فسفر در نسبت نیترات به آمونیوم 0:100 و </strong><strong>pH </strong><strong>برابر 8 بود. بیشترین غلظت نیترات در نسبت نیترات به آمونیوم 100:0 و 8= </strong><strong>pH </strong><strong>بوده، در حالی که بیشترین غلظت نیتروژن آلی + آمونیوم معدنی و نیتروژن کل اسفناج در نسبت نیترات به آمونیوم 25:75 و </strong><strong>pH </strong><strong>برابر 5/6 مشاهده گردید. </strong><strong></strong></p><p>  </p><p>  </p> In order to study the effect of nitrogen form and pH of nutrient solution on the shoot concentration of P, nitrate, organic N + inorganic ammonium, and total N of spinach, a factorial experiment was conducted with two factors including pH of nutrient solution in three levels (4.5, 6.5 and 8.0) and nitrate to ammonium ratio of nutrient solution in five levels (100:0, 75:25, 50:50, 25:75 and 0:100). This factorial experiment was carried out in a completely randomized design with four replications. Three seedlings of spinach plant (Spinacia oleracea L. Sirius cultivar) were cultivated per pot and were nourished with 15 different nutrient solutions. The results showed that while the effect of nutrient solution pH on the shoot concentration of P, nitrate, and organic N + inorganic ammonium was significant, it was not significant on the shoot concentration of total N. By increasing the nutrient solution pH from 4.5 to 8.0, the shoot concentration of P and nitrate was significantly decreased, but the shoot concentration of organic N + inorganic ammonium, and total N did not change significantly. The main effect of nitrate to ammonium ratio of nutrient solution on the shoot concentration of P, nitrate, organic N + inorganic ammonium, and total N of spinach plant was significant. By increasing the ammonium concentration of nutrient solution, the shoot concentration of nitrate was significantly decreased, while the shoot concentration of P, organic N + inorganic ammonium, and total N of spinach plant was significantly increased. The effect of N form of nutrient solution on the shoot concentration and content of P, nitrate, and total N of spinach plant was dependent on the nutrient solution pH and vice versa. The greatest P concentration in spinach shoots was obtained in nitrate to ammonium ratio of 0:100 and pH of 8.0. The greatest spinach shoots nitrate concentration was found in nitrate to ammonium ratio of 100:0 and pH of 8.0, while the greatest concentrations of organic N + inorganic ammonium and total N in spinach were observed in nitrate to ammonium ratio of 25:75 and pH of 6.5. اسفناج، نیترات، آمونیوم، محلول غذایی، فسفر، نیتروژن Spinach, Nitrate, Ammonium, Nutrient solution, Phosphorus, Nitrogen. 41 56 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-212-1&slc_lang=fa&sid=1 N. Najafi نصرت اله نجفی n-najafi@tabrizu.ac.ir Yes M. Parsazadeh منصور پارسازاده No