fa بررسی تأثیر تیمار سیلیس بر برخی خصوصیات ریخت شناختی، تشریحی و فیزیولوژیک گاوزبان ایرانی (Echium amoenum Fisch & C.A. mey) پژوهشي Research <p align="justify"> <strong> در گیاهان دارویی، متابولیت‌های ثانویه اهمیت زیادی دارند و عواملی که بر کمیت و کیفیت این متابولیت‌ها مؤثرند مورد توجه می‌باشند. گاوزبان ایرانی ( </strong><strong>(<a name="OLE_LINK4"></a><a name="OLE_LINK3"> <i>Echium amoenum </i>Fisch. & C. A. Mey. </a></strong><strong>گیاهی علفی، دو ساله و روزبلند، از تیره گاوزبانان است </strong><strong></strong><strong>که دارای کرک­های خشن زیادی می‌باشد و در مناطق شمالی ایران یافت می‌شود. هدف از این مطالعه، بررسی تأثیر سیلیسیم بر برخی خصوصیات ریخت شناختی، تشریحی و فیزیولوژیک این گیاه است. برای این منظور، سیلیسیم (به‌صورت سیلیکات سدیم) با سه غلظت (صفر، 2/0 و 7/0 میلی­مولار) در نظر گرفته شد و گیاه گاوزبان رشد کرده در محیط آبکشت در گلخانه با این سطوح تیمار گردید. آزمایش در یک طرح کاملاً تصادفی انجام شد. سپس، برخی خصوصیات ریخت‌شناختی و تشریحی، از جمله طول کرک، تعداد کرک، تعداد سلول روزنه، قطر کوتیکول، شاخص روزنه و تراکم سلول‌های نردبانی اندازه‌گیری و میزان آنتوسیانین و فلاونوئید نیز بررسی شد. براساس نتایج به‌دست آمده، با اعمال تیمار سیلیسیم، شاخص روزنه کاهش یافت. قطر کوتیکول، فشردگی سلول‌های پارانشیم نردبانی، طول کرک، آنتوسیانین و فلاونوئید در گیاه تیمار شده با سیلیسیم نسبت به گیاه شاهد افزایش معنی­داری یافته بود، ولی تعداد کرک در بین تیمارها تفاوت معنی‌داری نداشت. </strong><strong></strong></p> <p align="justify">  In medicinal plants, secondary metabolites are very important and factors influencing their quantity and quality are considered. Iranian borage (<i>Echium</i> <i>amoenum</i> Fisch. & C. A. Mey.) belonging to Boraginaceae family is a long-day, biennial, herbaceous plant, with a lot of rough trichomes, is found in northern Iran. In the present work, effects of silicon on some morphological, anatomical and physiological characteristics of this plant were investigated. For this purpose, borage plants, cultivated in hydroponic system in greenhouse, were treated with silicon (as sodium silicate) at 3 concentration levels (0, 0.2 and 0.7 mM). The experiment was carried out as completely randomized design. Some morphological and anatomical characteristics such as length of trichomes, number of trichomes, number of stomatal cells, cuticle thickness, stomatal index and palisade parenchyma cells density of treated plants and control were measured and anthocyanin and flavonoids content was also evaluated. Based on the results, in silicon-treated plants, compared to control, the stomatal index was decreased. The cuticle thickness, palisade parenchyma cells density, trichomes length, and anthocyanin and flavonoids content in silicon-treated plants were increased significantly. But, there was no significant difference in number of trichomes in the treated plants. </p> متابولیت‌های ثانویه, شاخص روزنه, آنتوسیانین, فلاونوئید Secondary metabolites, Stomatal index, Anthocyanin, Flavonoid 83 94 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-8&slc_lang=fa&sid=1 M. Yousefi مهدی یوسفی No Payam-e- Noor Univ., Tehran, Iran. دانشگاه پیام نور، تهران Sh. Enteshari شکوفه انتشاری No Payam-e- Noor Univ., Tehran, Iran. دانشگاه پیام نور، تهران M. Saadatmand مهشید سعادتمند msaadat@sepahan.iut.ac.ir Yes Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran مرکز پژوهشی کشت بدون خاک، دانشگاه صنعتی اصفهان