fa تأثیر ریزنمونه، ترکیب هورمونی و ژنوتیپ در ریزازدیادی فلفل پژوهشي Research <p align="justify"> <strong> فلفل ( </strong><strong><i>Capsicum annuum </i></strong><strong>) به‌طور عمده از طریق بذر تکثیر می‌گردد. در ایران، از بذر هیبرید فلفل استفاده می­شود که یک محصول وارداتی است. از آنجا که جوانه­زنی بذر فلفل‌های گلخانه‌ای و تثبیت گیاهچه آنها زمان زیادی نیاز دارد، فن کشت بافت امکان تولید سریع تعداد کثیری گیاه که از لحاظ ژنتیکی مشابه هستند را فراهم می‌کند. در این تحقیق، تأثیر ژنوتیپ، نوع ریزنمونه و تنظیم­کننده‌های مختلف رشد بر کالوس­دهی و باززایی گیاه کامل ارزیابی شد و بهترین ترکیب محیط کشت و ریزنمونه جهت ریزازدیادی ارقام تجاری فلفل در ایران ارائه گردید. نتایج تجزیه واریانس تأثیر نوع ژنوتیپ، اثر متقابل ریزنمونه و تیمار هورمونی، اثر متقابل این دو عامل با عامل ژنوتیپ روی صفات مورد ارزیابی را در سطح 1% معنی­دار نشان داد. براساس نتایج این مطالعه، ریزنمونه‌های برگ و کوتیلدون در ترکیب هورمونی یک میلی­گرم در لیتر </strong><strong>IAA </strong><strong>+ 5 میلی­گرم در لیتر </strong><strong>BAP </strong><strong>جهت ریزازدیادی فلفل مناسب تشخیص داده شد. به نظر می‌رسد به منظور ریزازدیادی فلفل در مقیاس وسیع در گلخانه، استفاده از ریزنمونه برگ با توجه به تعداد بیشتر آن در گیاه، مقرون به صرفه‌تر باشد. </strong><strong></strong></p> Pepper (Capsicum annuum) is generally propagated from seeds. In Iran, imported hybrid seeds are used for this purpose. Germination of the greenhouse pepper seeds and stabilization of their seedlings takes a long time. But, tissue culture technique could rapidly propagate this plant with a homogeneous genetic structure in a large scale. An attempt was made in this study to evaluate the effects of different genotypes, explants and growth regulators on callus production and regeneration and introduce the appropriate protocol for micropropagation of commercial varieties of pepper in Iran. Analysis of variance indicated that effect of different genotypes, interaction of various explants and combination of hormones and interaction between genotypes, explants and hormones were significant on the evaluated traits at 1% level. Based on the results, for micropropagation of pepper with leaves and cotyledons, combination of 1 mg/l IAA and 5 mg/l BAP was selected. It seems that using leaf explants for micropropagation of pepper in large scale in greenhouses would be suitable. کشت بافت, کالوس‌دهی, جوانه‌دهی, باززایی Tissue culture, Callugenesis, Budding, Regeneration 95 106 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-9&slc_lang=fa&sid=1 Z. Moheb Mohamadi زهره محب محمدی No Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. Talebi مجید طالبی mtalebi@cc.iut.ac.ir Yes Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان B. E. Sayed-Tabatabaei بدرالدین ابراهیم سید طباطبایی No Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان G. Khaksar غزاله خاکسار No Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان