fa تأثیر محلول‌های غذایی مختلف بر عملکرد و برخی شاخص‌های رشدی کاهو در سیستم هیدروپونیک پژوهشي Research <p align="justify"> <strong> آزمایشی برای شناسایی یک محلول بهینه از بین محلول­های غذایی رایج برای پرورش کاهو </strong><strong></strong><strong>در دانشگاه تبریز انجام شد. در این آزمایش تأثیر چهار محلول غذایی (هوگلند </strong><strong>NS_Hog </strong><strong>، ناپ </strong><strong>NS_Knop^_ </strong><strong>، انگلستان </strong><strong>NS_UK </strong><strong>و محلول دانشگاه تبریز </strong><strong>NS_UT </strong><strong>) بر روی دو رقم کاهو </strong><strong>) </strong><strong>سیاهو و کانکویستادور </strong><strong>( </strong><strong>در قالب طرح بلوک کامل تصادفی بررسی و صفاتی مانند شاخص کلروفیل، کارایی فتوسنتز، عارضه فیزیولوژیکی سوختگی حاشیه برگ ( </strong><strong>Tip Burn </strong><strong>)، وزن تر و خشک، سطح برگ و تعداد برگ خوراکی اندازه‌گیری شد. گیاهان در بستر پرلایت کشت و محلول رسانی به پای بوته به‌صورت دستی انجام شد. نتایج آزمایش نشان داد که محلول­های غذایی تأثیر معنی‌دار روی صفات رویشی دارند. به‌طوری‌که گیاهان تیمار شده با محلول غذایی انگلستان بیشترین وزن تر، وزن خشک، سطح برگ و تعداد برگ خوراکی را دارا بودند. کمترین میزان وزن تر، وزن خشک، سطح برگ و تعداد برگ خوراکی در تغذیه با محلول دانشگاه تبریز مشاهده شد. نتایج حاکی از وجود تفاوت معنی‌داری بین ارقام در برخی از صفات بود. رقم سیاهو وزن تر، سطح برگ و تعداد برگ خوراکی، بیشتری نسبت به رقم کانکویستادور داشت. اثر متقابل رقم و نوع محلول غذایی بر صفت شاخص کلروفیل معنی‌دار شد. با توجه به نتایج می‌توان گفت که محلول غذایی انگلستان در این آزمایش به‌عنوان بهترین محلول غذایی برای کشت بدون خاک کاهو می‌باشد </strong><strong>. </strong><strong></strong></p> <p align="justify">  Lettuce is one of the major leafy vegetables that is consumed as fresh and salads crops. Although, today, the tendency is to grow lettuce as hydroponic crop, there is not an optimal nutrient solution and growers use different nutrient solutions for growing lettuce. Therefore, an experiment was conducted to find an optimal nutrient solution to grow lettuce. In this experiment, the effect of various important nutrient solutions including, NS_Hog, NS_Knop, NS_UK, and NS_U.T on two cultivars of lettuce (Siahoo and Conquistador) was investigated. The experiment was arranged in the randomized completely block design with four replicates and traits i.e., chlorophyll index, photosynthetic efficiency, tip burn, fresh and dry weight, leaf area, and number of edible leaves were assessed. Plants were sown in the media containing perlite and then irrigated with nutrient solution manually. The results showed that nutrient solution had significant effect on the yield and some of the growth characteristic of lettuce. Plants grown in the UK solution had the highest fresh and dry mass, leaf area, and the number of edible leaves. The lowest fresh and dry weight, leaf area and the number of edible leaves was obtained in plants supplied with UT solution. Results also showed significant variation between two cultivars. Siahoo had higher fresh weight, leaf area, and the number of edible leaves than conquistador. Interaction between cultivar and nutrient solution had significant effect on chlorophyll index. According to the results obtained, UK nutrient solution was the best nutrient solution for lettuce production. </p> محلول غذایی,کشت گلخانه‌ای کاهو, آبکشت, کیفیت, عملکرد greenhouse grown lettuce, hydroponic system, yield, quality 145 153 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-14&slc_lang=fa&sid=1 M. Safaei میثم صفائی No University of Tabriz دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز J. Panahandeh جابر پناهنده panahandeh@tabrizu.ac.ir Yes University of Tabriz دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز S.J. Tabatabaei سید جلال طباطبایی No University of Tabriz دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز A. Motallebiazar علیرضا مطلبی آذر No University of Tabriz دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز