fa اثر کادمیم بر برخی پارامترهای فیزیولوژیک در ژنوتیپ‌های مختلف گلرنگ تحت شرایط آبکشت پژوهشي Research <p align="justify"> <strong> به منظور بررسی اثر کادمیم بر برخی پارامترهای فیزیولوژیک ژنوتیپ­های گلرنگ، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار و در محیط آبکشت در گلخانه آموزشی و پژوهشی دانشگاه صنعتی اصفهان در سال 1391 اجرا گردید. چهار سطح کادمیم (شاهد (صفر)، 5/1، 3 و 5/4 میلی­گرم در لیتر) و شش ژنوتیپ گلرنگ (اراک2811، کوسه، نبراسکا، </strong><strong>C₁₁₁</strong><strong>، </strong><strong>K₁₂ </strong><strong><sub /></strong><strong>و </strong><strong>S₁₄₉ </strong><strong>) به‌عنوان فاکتورهای آزمایشی در نظر گرفته شدند. پارامترهای تعداد برگ در گیاه، وزن تر برگ، وزن تر ساقه، حجم ریشه، وزن خشک بخش هوایی و ریشه و غلظت کادمیم در ریشه و بخش هوایی اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد که با افزایش سطح کادمیم محلول غذایی، تأثیر منفی کادمیم بر ویژگی­های مختلف آشکارتر شد. اعمال تیمار 5/4 میلی­گرم در لیتر کادمیم باعث کاهش 2/61، 5/37 و 8/71 درصدی در طول ریشه، تعداد برگ و حجم ریشه و افزایش حدود 52 و 156 برابری میزان غلظت کادمیم در شاخساره و ریشه نسبت به تیمار شاهد شد. غلظت کادمیم شاخساره در تمامی ژنوتیپ­های مورد مطالعه کمتر از غلظت این عنصر در ریشه بود. از نتایج این آزمایش می­توان چنین نتیجه­گیری نمود که کادمیم سبب تغییر جدی در ویژگی‏های فیزیولوژیک و رشد گلرنگ گشته و بین ژنوتیپ­های گلرنگ از این نظر تفاوت وجود دارد. </strong></p> <p align="justify">  To investigate the effect of cadmium (Cd) on some physiological parameters of safflower genotypes a 3-replicate factorial randomized complete blocks experiment was conducted under hydroponics culture in greenhouse facilities of the Isfahan University of Technology in 2012. Four levels of Cd (control (0), 1.5, 3.0 and 4.5 mg/L) were tested on six safflower genotypes (Arak2811, Kouseh, Nebraska-10, C₁₁₁, K₁₂ and S₁₄₉). Physiological characteristics such as leaf number/plant, leaf fresh weight, shoot fresh weight, root volume, shoot dry weight, root dry weight and Cd concentration in plant roots and shoot were measured. Results indicated that in higher Cd concentrations in the solution, negative effects of Cd on different plant traits were more visible. Safflower plants showed 61.2, 37.5 and 71.8 percent decrease in their root length, leaf number/plant and root volume, respectively, and 52- and 156-fold increase in their shoot and root Cd concentration, respectively, when grown under the 4.5 mg/L of Cd in the solution, compared to the control. Cd concentration of plant shoot was profoundly lesser than that of plant roots for all studied genotypes. It was concluded that while Cd leads to considerable changes in growth and physiological attributes of safflower, but some differences exist among safflower genotypes. </p> فلزات سنگین, غلظت کادمیم, پارامترهای رشد گلرنگ Heavy metals, Cadmium concentration, Safflower growth parameters 155 166 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-15&slc_lang=fa&sid=1 L. Morady لایق مرادی No Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان P. Ehsanzadeh پرویز احسان‌زاده ehsanzadehp@gmail.com Yes Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان