fa ارزیابی روش نمونه‌برداری وجود یا عدم وجود برای تخمین تراکم جمعیت لاروها و دالان‌های لاروی Liriomyza sativae Blanchard روی خیار گلخانه‌ای در جیرفت پژوهشي Research به‌منظور ارزیابی روش نمونه‌برداری وجود یا عدم وجود (Presence–absence) در تخمین تراکم جمعیت لاروها و دالان‌های لاروی مگس مینوز برگ سبزی (Diptera: Agromyzidae) Liriomyza sativae Blanchard روی برگ‌های خیار گلخانه‌ای، طی دو فصل زراعی 89-1388و 90-1389، از یک گلخانه تحقیقاتی در شهرستان جیرفت نمونه‌برداری هفتگی به‌عمل آمد. در ابتدا، با استفاده از شاخص تیلور، پراکنش فضایی لاروها و دالان‌های لاروی این حشره به‌طور جداگانه‏ برآورد شد. براساس مقادیر ضریب تبیین و F، مدل تیلور برای برآورد پراکنش فضایی مگس مینوز مناسب بود و مقدار ضریب b برای لاروها از 174/1 تا 317/1 و برای دالان-های لاروی از 181/1 تا 219/1 نوسان داشت. از ضرایب شاخص تیلور برای بررسی روش نمونه‌گیری وجود یا عدم وجود، در مدل ویلسون و روم استفاده شد. نتایج آزمون 2χ نشان داد که بین فراوانی مورد انتظار و مشاهده شده برگ‌های آلوده در هر بار نمونه-برداری، تفاوت معنی‌داری وجود ندارد. لذا، با استفاده از نسبت برگ‌های آلوده می‌توان میانگین تراکم جمعیت لاروها و دالان‌های لاروی آفت را با دقت مناسبی تخمین زد و بدین ترتیب مقدار زیادی در وقت و هزینه صرفه‌جویی کرد. Efficiency of the presence– absence sampling technique to evaluate densities of vegetable leafminer Liriomyza sativae Blanchard (Diptera: Agromyzidae) larvae was tested by weekly sampling of a greenhouse cucumber in Jiroft, southern Iran, during two growing seasons of 2009 and 2011. At first, spatial distribution of larvae and leafmines was determined separately by calculating Taylor dispersion index. Based on R2 and F values of regression analysis, Taylor's power law model provided suitable description of variance/mean relationships. The b values ranged from 1.174 to 1.317 (for larvae) and from 1.181 to 1.219 (for leafmines). Taylor indices were used in Wilson and Room model to evaluate the efficiency of presence– absence sampling technique. The results of Chi-square test showed that there was no significant difference between predicted and observed frequencies of infested leaves in each sampling. The mean mines and larval density may be precisely estimated by a proportion of the infested leaves. In this way, the required time and cost would be greatly reduced. مگس مینوز برگ سبزی, پراکنش فضایی, محصولات گلخانه‌ای Vegetable leafminer, Spatial distribution, Greenhouse crops. 1 9 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-16&slc_lang=fa&sid=1 پیمان نامور p.namvar@areo.ir Yes بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان