fa تأثیر شوری و نسبت‌های مختلف منیزیم به کلسیم بر کلونیزاسیون میکوریزی و صفات رویشی گیاه سورگوم پژوهشي Research قارچ‌های میکوریزی قادرند با گیاهان همزیست شده و با جذب برخی عناصر و کاهش اثرهای سوء شوری و سمیت عناصر، باعث بهبود رشد گیاه شوند. در این تحقیق، تأثیر سطوح مختلف شوری و نسبت‌های Mg/Ca بر درصد کلونیزاسیون قارچ Glomus sp. و صفات رویشی گیاه سورگوم تحت شرایط گلخانه، به‌صورت آزمایش فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار بررسی گردید. فاکتورها شامل سطوح شاهد و تلقیح شده با میکوریز، سطوح شوری (2، 5 و10 دسی‌زیمنس بر متر) و نسبت‌های Mg/Ca (5/0، 1، 2 و 4) بود. نتایج نشان داد که با افزایش شوری، وزن تر و خشک اندام هوایی و ریشه و طول اندام هوایی کاهش یافت؛ اما میزان کاهش این صفات در گیاهان میکوریزی نسبت به گیاهان شاهد به‌طور معنی‌داری (05/0P<) کمتر بود. میزان کلونیزاسیون در شوری 10 دسی‌زیمنس بر متر از 17/62 (شاهد) به 67/30 درصد کاهش یافت. با افزایش نسبت Mg/Ca، وزن تر و خشک اندام هوایی و ریشه و هم‌چنین درصد کلونیزاسیون افزایش یافت، که افزایش وزن تر و خشک در گیاهان تلقیح شده بیشتر بود. با توجه به نتایج مقایسه میانگین اثرهای متقابل نسبت Mg/Ca با میکوریز، درصد کلونیزاسیون به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. به‌نظر می‌رسد که تلقیح نقش مهمی در افزایش پارامترهای رشد و کاهش آثار سوء شوری و منیزیم در گیاه سورگوم دارد. Mycorrhizal fungi are capable of symbiosis with plants. They improve plant growth by increasing absorption of nutrient elements and decreasing salinity and toxicity of some elements. In the present research, the effect of different salinity levels and Mg/Ca ratios on mycorrhiza colonization of Glomus sp. and vegetative traits of Sorghum bicolor was studied in a factorial greenhouse experiment, based on a completely randomized design with 3 replications. The factors were two mycorrhiza levels (control and inoculated with mycorrhiza), three salinity levels (2, 5 and 10 dS/m) and four Mg/Ca ratios (0.5, 1, 2 and 4). Results showed that shoot and root weight (dry and wet) and shoot length decreased with increased salinity, but the decrease in the traits of inoculated treatments with mycorrhiza was significantly lower than non-treated samples (P<0.05). Colonization percentage in salinity level of 10 dS/m decreased from 62.17% (control) to 30.67%. Both dry and wet weight of root and shoot and colonization percentage increased as Mg/Ca ratio increased, and inoculated plants showed more increase in wet and dry weight. Comparison of interaction effects of Mg/Ca ratio and mycorrhiza clearly showed that colonization percentage was significantly increased. It seems that inoculation has an important role in increasing growth parameters and decreasing negative effects of salinity and magnesium in sorghum plant. مقاومت به شوری, سمیت یون‌ها, تلقیح Resistance to salinity, Ionic toxicity, Inoculation. 81 93 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-22&slc_lang=fa&sid=1 F. Nourmandipour فیروزه نورمندی‌پور No Deptrtment. of Soil Science., Faculty of Agriculture Shahid Bahonar University of Kerman ,. Kerman, Iran. گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران M. H. Farpoor محمد هادی فرپور farpoor@uk.ac.ir Yes Deptrtment. of Soil Science., Faculty of Agriculture Shahid Bahonar University of Kerman ,. Kerman, Iran. گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران M. Sarcheshmehpour مهدی سرچشمه‌پور No Deptrtment. of Soil Science., Faculty of Agriculture Shahid Bahonar University of Kerman ,. Kerman, Iran. گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران