fa تأثیر غلظت و زمان‌های مختلف کاربرد اسید هیومیک بر ویژگی‌های کمی و کیفی گل بریده شب‌بو "رقم Hanza" پژوهشي Research این آزمایش به‌منظور بررسی تأثیر غلظت‌های مختلف اسید هیومیک (صفر، 100، 500 و 1000 میلی‌گرم در لیتر) و زمان‌های مختلف محلول‌پاشی (1، 2، 3 و 4 هفته یکبار محلول پاشی) بر رشد و عملکرد گل بریده شب‌بو "رقم هانزا" به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 16 تیمار و 7 تکرار صورت گرفت. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده‌ها در گیاهان مورد بررسی، تفاوت معنی‏داری را در تعداد برگ، ارتفاع گیاه و میزان کلروفیل اندازه‌گیری شده در غلظت‌های مختلف اسید هیومیک نشان داد. در حالی‌که زمان‌های مختلف محلول‏پاشی نتایج معنی‏داری را در صفات اندازه‏گیری شده نشان ندادند. هم‌چنین، مدت زمان تا اولین گل‏دهی در گیاهان تیمار شده با غلظت‌های مختلف اسید هیومیک کوتاه گردید. بیشترین تعداد روز تا گل‏دهی (139 روز) مربوط به تیمار شاهد بود که اختلاف معنی‌داری را با تیمارهای 500 و 1000 میلی‌گرم در لیتر اسید هیومیک نشان داد. تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد که اثر غلظت بر میزان فلورسانس حداکثر (Fm) و اثر زمان‌های مختلف محلول‏پاشی بر فلورسانس حداقل (F0) و فلورسانس متغیر (Fv) اختلاف معنی‌داری را در سطح احتمال 5% داشت. بیشترین مقدار فلورسانس حداکثر، حداقل و متغیر (به‌ترتیب 58/1453، 16/270 و 42/1183) در تیمار 500 میلی‌گرم در لیتر اسید هیومیک به‌دست آمد. عملکرد کوانتومی- فتوشیمیایی (Fv/Fm) اختلاف معنی‌داری را در تیمارهای مختلف آزمایشی نشان نداد. This experiment was conducted to evaluate the effects of different concentrations of humic acid (0, 100, 500 and 1000 mg/L) and spraying times (1, 2, 3 and 4 weeks) on growth and yield of the ‘Hanza’ stock flower (Matthiola incana). The experiment was factorial, based on a completely randomized design, with 16 treatments and 7 replications in each treatment. Results of analysis of variance revealed that there were significant differences in number of leaves, plant height and chlorophyll content in the evaluated plants in various humic acid concentrations. However, spraying intervals showed no significant differences for the measured traits. Also, time of planting to flowering was significantly shortened in plants treated with different concentrations of humic acid. The longest time from planting to flowering (139 days) belonged to control treatment, which differed significantly with plants treated by 500 and 1000 mg/L humic acid. Analysis of variance showed that the effect of concentration on maximum fluorescence (Fm) and effect of spraying intervals on minimum fluorescence (F0) and variable fluorescence (Fv) were significantly different at 5% probability level. The highest value of Fm, F0 and Fv (1453.58, 270.16 and 1183.42, respectively) was found in plants treated by 500 mg/L humic acid. No significant difference was observed in photochemical-quantum yield (Fv/Fm) in response to different treatments. رشد,شب بو, کلروفیل, گل‏دهی, فلورسانس Growth, Matthiola, Flowering, Chlorophyll, Fluorescence 157 171 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-28&slc_lang=fa&sid=1 M. Shahsavan Markadeh محسن شاهسون مارکده No Dept. of Hort., Faculty of Agric., Univ. of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه علوم باغبانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل E. Chamani اسماعیل چمنی ir.echamani@uma.ac Yes Dept. of Hort., Faculty of Agric., Univ. of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه علوم باغبانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل