fa تأثیر نیتروژن و بور بر رشد، عملکرد و غلظت برخی عناصر غذایی گوجه‌فرنگی پژوهشي Research به منظور مطالعه اثر نیتروژن و بور بر وزن خشک اندام هوایی و ریشه و غلظت عناصر غذایی برگ گوجه فرنگی در محیط کشت آبکشت، آزمایشی با 16 تیمار و در سه تکرار به صورت فاکتوریل با طرح پایه کامل تصادفی در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان، در سال 1386 به اجرا در آمد. در این آزمایش بذر گوجه‌فرنگی رقم Rio Grande Ug انتخاب گردید و اثر مستقل و متقابل چهار سطح نیتروژن (100، 200، 300 و 400 میلی‌گرم در لیتر) و چهار سطح بور (5/0، 0/1 و 5/1و 0/2 میلی‌گرم در لیتر) بر وزن خشک اندام هوایی و ریشه و غلظت نیتروژن، بور، آهن، منگنز و روی برگ گوجه فرنگی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که اثر مستقل و متقابل نیتروژن و بور بر وزن خشک اندام های هوایی و ریشه معنی دار بود. بیشترین وزن خشک اندام هوایی از تیمار 300 میلی گرم درلیتر نیتروژن+ 0/1 میلی گرم در لیتر بور و بیشترین عملکرد میوه و وزن خشک ریشه از تیمار 200 میلی گرم در لیتر نیتروژن+ 0/1 میلی-گرم در لیتر بور به دست آمد. با افزایش سطوح نیتروژن در محلول غذایی، غلظت نیتروژن و منگنز برگ افزایش و غلظت آهن، بور و روی برگ کاهش معنی داری یافت. در حالی‌که با افزایش سطوح بور در محلول غذایی، غلظت نیتروژن، بور و روی افزایش و غلظت آهن و منگنز برگ کاهش معنی داری یافت. با توجه به نتایج به دست آمده از این آزمایش مصرف توأم 200 میلی‌گرم در لیتر نیتروژن و 0/1 میلی‌گرم در لیتر بور برای حصول بیشترین عملکرد میوه گوجه‌فرنگی در محیط های آبکشت توصیه می‌گردد. A completely randomized factorial experiment was set up with 16 treatments and three replicates to study the effect of nitrogen and boron on yield, shoot and root dry weights and leaf concentration of nutrient elements in hydroponically grown tomato in greenhouse of Agricultural College of Zanjan University in 2008. In this experiment, tomato seed of Rio Grande Ug was selected and simple and interaction effect of four levels of N (100, 200, 300 and 400 mgL-1) and four levels of B (0.5, 1.0, 1.5 and 2.0 mg L-1) on tomato yield, shoot and root dry weights and leaf concentration of nutrient elements was investigated. The results indicated that the simple and interaction effect of nitrogen and boron on yield and tomato shoot and root dry weights were significant. Te highest yield and root dry weights were obtained in N200B1.0 treatment and the highest shoot dry weight was obtained in N300B1.0 treatment. By increasing the nitrogen level in the nutrient solution, leaf N and Mn concentration increased while B, Fe and Zn concentration of leaves decreased significantly. In contrast, by increasing the boron levels, leaf N, B and Zn concentration increased and Fe and Mn concentration of leaves decreased significantly. With respect to the results of this study, applications of 200 mg L-1N and 1.0 mgL-1 B of nutrient solution are recommended to obtain higher yield and better quality for tomato in hydroponic culture. پرلیت، محلول غذایی، عملکرد گوجه‌فرنگی، اندام هوایی، ریشه، آهن، روی، منگنز Perlit, Nutrient solution, Yield, Shoot, Root, Iron, Zinc, Manganese. 19 29 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-104-4&slc_lang=fa&sid=1 N. Farzaneh نسرین فرزانه nasrin61_farzaneh@yahoo.com Yes A. Gholchin احمد گلچین No K. Hashemi Majd3 کاظم هاشمی‌مجد No