fa مقایسه کاهو و اسفناج تغذیه شده با نیترات یا آمونیوم در سیستم هیدروپونیک پژوهشي Research بیشتر گونه های گیاهی نسبت به غلظت های زیاد آمونیوم حساسند. این آزمایش به منظور بررسی تأثیر منبع نیتروژن بر رشد رویشی، غلظت کلروفیل a و b، و جزءبندی عناصر در گیاه در قالب طرح فاکتوریل با دو عامل شامل منبع نیتروژن (آمونیوم و نیترات) و گونه گیاهی (کاهو و اسفناج) بر پایه طرح کاملاً تصادفی، با سه تکرار اجرا شد. بذور گیاهان در گلدان‌های سفالی حاوی مخلوط پرلیت، ماسه و خاک رس کشت شدند. بعد از دو هفته، نشاها در مرحله دو برگی به داخل گلدان‌های چهار لیتری حاوی محلول هوادهی شده انتقال یافتند، به طوری که در هر گلدان 4 گیاه کشت شد. تیمارها شامل آمونیوم و نیترات در غلظت 5 میلی مولار بود. نتایج نشان داد که در مقایسه با نیترات، آمونیوم سبب کاهش رشد هر دو گیاه شد. غلظت عناصر پتاسیم، منیزیم، و سدیم با تغذیه آمونیوم در هردوگیاه کاهش یافت. کاهش غلظت پتاسیم و منیزیم در بافت‌های گیاهانی که با آمونیوم تغذیه شدند ممکن است در ایجاد علائم سمیت آمونیوم نقش داشته باشد. تغذیه هر دو گیاه با آمونیوم باعث افزایش فسفر در ریشه و اندام هوایی شد. مقدار کلروفیل a و b در گیاهان اسفناج و کاهوی تغذیه شده با آمونیوم بسیار بیشتر از گیاهان تغذیه شده با نیترات بود. Most plant species are sensitive to high ammonium concentrations. In this experiment the sensitivity of lettuce and spinach to ammonium was investigated. In a factorial experiment with framework of a completely randomized design with two factors, nitrogen form (ammonium and nitrate) and plant species (lettuce and spinach), and three replications seeds were germinated in a mixture of perlite, sand and clay in soil-maid pots. After two weeks, the seedlings at two true-leaf stage were then transferred to buckets containing 4 L of aerated nutrient solution. The four plants were growing together. The treatments were ammonium and nitrate at 5 mM. In comparison to nitrate, ammonium reduced the growth of both species. Concentration of K, Mg, and Na decreased with ammonium in both species. The reduction of K and Mg concentrations in ammonium-fed plants may have a role in ammonium toxicity. Ammonium nutrition of both species caused an increase in P at roots and shoots. Higher P content at ammonium-fed lettuce and spinach plants may be due to creation of cations and anions balance in plants. Chlorophyll a and b were higher in ammonium-fed than nitrate-fed plants. آبکشت، سبزی، عناصر غذایی، کلروفیل، نیتروژن Soilless culture, Vegetable, Nitrogen, Chlorophyll, Nutrients 57 64 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-63-4&slc_lang=fa&sid=1 H. R. Roosta حمیدرضا روستا roosta_h@yahoo.com Yes