fa تأثیر پیش‏تیمار بذر بر برخی ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیک گیاهچه‌های نخود پژوهشي Research <p align="right"><strong><span lang="FA" style="FONT-FAMILY: Lotus FONT-SIZE: 11pt mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-bidi-language: FA mso-no-proof: yes mso-ansi-font-size: 9.0pt mso-ascii-font-family: 'Times New Roman Bold' mso-hansi-font-family: 'Times New Roman Bold' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US" dir="rtl">به منظور بررسی </span><span class="StyleComplexLotus12ptBold"><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 11pt mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-bidi-language: FA mso-no-proof: yes mso-ansi-font-size: 9.0pt mso-ascii-font-family: 'Times New Roman Bold' mso-hansi-font-family: 'Times New Roman Bold' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US" dir="rtl"><font face="B Lotus">تأثیر پیش‏تیمار بذر بر گیاهچه­های نخود در شرایط شور، آزمایشی به­صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً</font></span></span><span lang="FA" style="FONT-FAMILY: Lotus FONT-SIZE: 11pt mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-bidi-language: FA mso-no-proof: yes mso-ansi-font-size: 9.0pt mso-ascii-font-family: 'Times New Roman Bold' mso-hansi-font-family: 'Times New Roman Bold' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US" dir="rtl"> تصادفی با سه تکرار در پژوهشکده علوم گیاهی دانشگاه فردوسی مشهد، طی سال 1390 انجام شد. در این مطالعه، از محلول­های کلرید سدیم با قابلیت هدایت الکتریکی صفر، 4، 8 و 12 دسی­زیمنس بر متر به عنوان سطوح مختلف شوری و از پلی­اتیلن گلیکول– 6000 با پتانسیل اسمزی 8/0- مگاپاسکال و کلرید کلسیم با پتانسیل اسمزی 1- مگاپاسکال به عنوان مواد پیش‏تیمارکننده استفاده شد. بذرها پس از تأثیر مواد پیش‏تیمار، در گلدان­های پلاستیکی کشت شدند و پس از 28 روز، نمونه­برداری از گیاهچه­ها انجام گردید. نتایج نشان داد که تنش شوری سبب کاهش معنی‏دار صفات ارتفاع و وزن خشک بخش هوایی، سطح برگ، شاخص پایداری غشا و محتوای نسبی آب و افزایش معنی­دار میزان پرولین برگ شد. در گیاهچه­های حاصل از بذرهای پیش‏تیمار شده، سطح برگ، شاخص پایداری غشا، محتوای نسبی آب و میزان پرولین برگ نسبت به شاهد به­صورت معنی­داری افزایش یافتند. همچنین، در مواجهه با تنش شوری، صفات مذکور در بذرهای پیش‏تیمار شده نسبت به شاهد افزایش معنی‏داری نشان دادند. به طور کلّی، در سطوح مختلف شوری، پیش‏تیمار بذر با محلول­های اسمزی</span><span dir="ltr"></span><span lang="FA" style="FONT-FAMILY: "Times New Roman Bold","serif" FONT-SIZE: 9pt mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-bidi-font-family: Lotus mso-bidi-language: FA mso-no-proof: yes mso-bidi-font-size: 11.0pt mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA" style="FONT-FAMILY: Lotus FONT-SIZE: 11pt mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-bidi-language: FA mso-no-proof: yes mso-ansi-font-size: 9.0pt mso-ascii-font-family: 'Times New Roman Bold' mso-hansi-font-family: 'Times New Roman Bold' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US" dir="rtl">پلی­اتیلن گلیکول– 6000 (8/0- مگاپاسکال) و کلرید کلسیم (1- مگاپاسکال) باعث کاهش اثرهای منفی شوری بر رشد گیاهچه­های نخود شد. در این آزمایش، اثر بهبود­دهندگی کلرید کلسیم بیشتر از پلی­اتیلن گلیکول بود</span></strong></p> In order to study the effect of seed priming on morphophysiological characteristics of seedlings of chickpea (Cicer arietinum L.) under salinity stress, a factorial experiment based on completely randomized design with three replications was conducted at the Research Center for Plant Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Iran, in 2011. In this study, osmotic solutions of NaCl with electrical conductivity of 0, 4, 8 and 12 dS/m were salinity levels and PEG – 6000 (-0.8 MPa) and CaCl2 (-1 MPa) were used as seed-priming materials. After priming the seeds, they were planted in plastic pots and after 28 days, the seedlings were sampled. Results showed that salinity stress decreased significantly such traits as shoot length, dry weight of shoot, leaf area, membrane stability index and relative water content and increased significantly the proline content of leaves. Leaf area, membrane stability index, relative water content and leaf proline content were significantly increased in seedlings grown from seed priming, as compared to control. Also, interaction of seed priming and salinity showed that these characteristics were significantly increased as compared to control. In general, seed priming with PEG – 6000 (-0.8 MPa) and CaCl2 (-1 MPa) osmotic solutions alleviated negative effects of salinity on pea seedlings. Ameliorative effects of CaCl2 priming were significantly more than PEG محلول اسمزی, پلی‌اتیلن گلیکول, کلرید کلسیم, شاخص پایداری غشا Osmotic solution, PEG, CaCl2, Membrane stability index 51 61 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-34&slc_lang=fa&sid=1 A Beyk Khormizi عبدالله بیک خورمیزی abdollahbeyk@gmail.com Yes Dept. of Biol., Collage of Sci., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد A Ganjeali علی گنجعلی No Dept. of Biol., Collage of Sci., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد H Ardalan حسین اردلان No Dept. of Biol., Collage of Sci., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد M Lahouti مهرداد لاهوتی No Dept. of Biol., Collage of Sci., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد