fa پاسخ پایه های ‘به’ (Cydonia oblonga Mill.)، گلابی و زالزالک به کمبود آهن پژوهشي Research <p align="right">زردبرگی (کلروز) آهن یکی از مهم‌ترین مشکلات تغذیه‌ای درختان ‘به’ می‌باشد. ولی بین پایه‌های مختلف ‘به’ از نظر تحمل به کمبود آهن در خاک‌های آهکی اختلاف وجود دارد. در این راستا، تحمل پایه‌های بذری ‘به’، گلابی و زالزالک و پایه رویشی کوئینس آ به کمبود آهن در دو سطح آهن (3 و 50 میکرومولار)، در حضور یا عدم حضور 10 میلی‌مولار بی‌کربنات، در کشت بدون خاک مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج این پژوهش، پایه‌های مختلف پاسخ‌های متفاوتی به تنش کمبود آهن داشتند. پایه‌های گلابی و زالزالک کمترین شدت زردبرگی را در بین پایه‌های مورد مطالعه در شرایط تنش کمبود آهن نشان دادند و دارای بیشترین ارتفاع، تعداد برگ و غلظت آهن برگ و ریشه بودند. فعالیت آنزیم گایاکول پراکسیداز نیز در این پایه‌ها، در شرایط کمبود آهن، کمتر کاهش یافت. در حالی که در پایه بذری ‘به’، زردبرگی شدید همراه با کاهش فعالیت آنزیم‌های گایاکول پراکسیداز (19/74- درصد) و آسکوربات پراکسیداز (35/52- درصد) مشاهده شد. پایه کوئینس آ نسبت به پایه بذری ‘به’ تحمل بیشتری در برابر کمبود آهن نشان داد. نتایج همچنین نشان داد که حضور بی‌کربنات موجب ایجاد نشانه‌های کمبود آهن در گیاه، حتی با وجود غلظت کافی آهن در محیط کشت (50 میکرومولار) شد. در مجموع، نتایج بیانگر تحمل بیشتر پایه‌های گلابی و زالزالک به شرایط تنش کمبود آهن بود </p> Iron (Fe) chlorosis is an important nutritional problem in quince trees. But, quince rootstocks differ in their tolerance to Fe deficiency in calcareous soils. Tolerance to Fe deficiency of seedling rootstocks of quince, pear and crataegus and clonal rootstock of quince A was evaluated by exposure to two levels of Fe (3 and 50 µM) in the presence or absence of 10 mM bicarbonate in soilless culture. According to results of this study different rootstocks had various responses to Fe deficiency stress. In Fe-deficiency stress conditions, rootstocks of pear and crataegus showed the lowest severity of chlorosis among the studied rootstocks and had the highest plant height, number of leaves and Fe concentration in leaves and roots. Activity of guaiacol peroxidase enzyme in these two Fe-tolerant rootstocks was less affected by Fe deficiency. In contrast, seedling rootstock of quince showed the highest severity of chlorosis along with the decrease in activity of guaiacol peroxidase (-74.19%) and ascorbate peroxidase (-52.35%). Quince A rootstock showed better performance than seedling rootstock of quince under Fe deficiency. Results also revealed that despite sufficient Fe level in the media (50 µM), seedling rootstocks exposed to bicarbonate showed Fe deficiency symptoms. In general, it was found out that rootstocks of pear and crataegus were more tolerance to Fe deficiency stress تنش کمبود آهن, کلروز, پایه بذری, پایه رویشی, بی‌کربنات, خاک آهکی Fe deficiency, Chlorosis, Seedling rootstock, Clonal rootstock, Bicarbonate, Calcareous soil 127 137 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-40&slc_lang=fa&sid=1 B Baninasab بهرام بانی‌نسب bbanin@cc.iut.ac.ir Yes . Dept. of Hort. Sci., College of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان S Mohammadi سیمین محمدی No . Dept. of Hort. Sci., College of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان A.H Khoshgoftarmanesh امیرحسین خوشگفتارمنش No Dept. of Soil Sci., College of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان A Ghasemi ایوبعلی قاسمی No Isfahan Agric. and Nat. Resour. Res. Center, Isfahan, Iran مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان