fa اثر همزیستی میکوریز آربوسکولار، ماده آلی و سطوح روی بر شکل‌های شیمیایی روی پژوهشي Research <p align="right">به منظور بررسی اثر همزیستی میکوریز آربوسکولار، ماده آلی و سطوح روی بر‌ شکل‌های شیمیایی روی در یک خاک آهکی، آزمایشی گلخانه‌ای با گیاه ذرت به‌ صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. تیمارها عبارت بودند از روی در سه سطح (صفر، 5 و 10 میلی‌گرم روی در کیلوگرم‌ خاک)، دو نوع ماده آلی (کود گوسفندی و کمپوست زباله شهری، هر یک در دو سطح صفر و 1% وزنی) و قارچ در دو سطح (بدون قارچ و مایه‌زنی با قارچ Rhizophagus intraradices) که به یک‌ خاک ‌آهکی افزوده شدند. پس از گذشت 8 هفته، گیاهان برداشت شده و در خاک گلدان‌ها شکل‌های شیمیایی روی به روش عصاره‌گیری دنباله‌ای اندازه-گیری شدند. ریشه‌ها نیز جهت تعیین درصد کلونیزاسیون ریشه مورد آزمایش قرار گرفتند. نتایج نشان داد که همزیستی میکوریز آربوسکولار سبب افزایش شکل‌های کربناتی، آلی و متصل به اکسیدهای آهن بلورین و کاهش شکل‌های متصل به اکسیدهای منگنز، متصل به‌ اکسیدهای آهن بی‌شکل و باقی مانده شد. با افزایش روی کاربردی، همه شکل‌های روی (غیر از شکل محلول و تبادلی) افزایش یافتند. کاربرد هر دو نوع ماده آلی شکل‌های روی را افزایش داد. همزیستی میکوریز آربوسکولار و کاربرد ماده آلی و روی سبب افزایش درصد کلونیزاسیون ریشه گیاه ذرت شد. </p> A greenhouse experiment was conducted using corn to study the effect of arbuscular mycorrhiza, organic matter and zinc (Zn) on chemical forms of Zn in a calcareous soil. Experimental setup was factorial, based on completely randomized design with 3 replications. Treatments consisted of 3 levels of Zn (0, 5, and 10 mg Zn per kg soil), 2 kinds of organic manure (sheep manure and municipal waste compost, each at 0 or 1% w/w) and 2 levels of mycorrhiza (no inoculation and inoculation with Rhizophagus intraradices), which were added to a calcareous soil. Plants were harvested 8 weeks after emergence and the soil was used for fractionation of Zn by sequential extraction procedure. Roots were used to determine the degree of colonization. Results showed that inoculation with arbuscular mycorrhiza increased Zn bound to carbonate, organic matter and crystalline Fe-oxides but decreased the Zn bound to Mn-oxides, amorphous Fe-oxides and residual forms. All chemical forms of Zn (with the exception of soluble and exchangeable forms) increased with increasing application of Zn. Application of both kinds of organic manure increased chemical forms of Zn. Symbiosis of arbuscular mycorrhiza, organic matter and Zn increased corn plant-root mycorrhizal colonization میکوریزآربوسکولار, ماده آلی, روی, شکل های شیمیایی Arbuscular Mycorrhiza, Organic matter, Zinc, Chemical forms 139 151 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-41&slc_lang=fa&sid=1 L Gholami لیلا غلامی Leila.gholami63@gmail.com Yes Dept. of Soil Sci., College of Agric., Univ. of Shiraz, Shiraz, Iran . بخش علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز J Yasrebi جعفر یثربی No Dept. of Soil Sci., College of Agric., Univ. of Shiraz, Shiraz, Iran . بخش علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز N.A Karimian نجفعلی کریمیان No Dept. of Soil Sci., College of Agric., Univ. of Shiraz, Shiraz, Iran . بخش علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز M Zarei مهدی زارعی No Dept. of Soil Sci., College of Agric., Univ. of Shiraz, Shiraz, Iran . بخش علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز A Ronaghi عبدالمجید رونقی No Dept. of Soil Sci., College of Agric., Univ. of Shiraz, Shiraz, Iran . بخش علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز