fa تأثیر کمبود آب قابل دسترس و غلظت سیلیسیم محلول غذایی بر برخی ویژگی‏های فیزیولوژیک، بیوشیمیایی و رشد گیاه گندم پژوهشي Research <p align="right">به‏منظور بررسی تأثیر غلظت سیلیسیم محلول غذایی بر برخی صفات فیزیولوژیک، بیوشیمیایی و رشد گیاه گندم (رقم چمران) در شرایط تنش کمبود آب، این آزمایش در بهار سال 1391 در آزمایشگاه دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تنش کمبود آب در سه سطح (شاهد یا بدون تنش، کمبود ملایم (فشار اسمزی 5- اتمسفر) و کمبود شدید (فشار اسمزی 10- اتمسفر) با حل کردن 175 و 230 گرم پلی‌اتیلن گلیکول 6000 در هر لیتر آب مقطر) اعمال شد. مقادیر مختلف سیلیسیم (صفر، 1، 2 و 3 میلی‏مولار) به شکل سیلیکات پتاسیم (K2SiO3) به‌عنوان عامل دوم آزمایش بود. نتایج نشان داد که تنش شدید کمبود آب باعث افزایش معنی‏دار پرولین آزاد (4/74 درصد) و سیلیسیم اندام هوایی (1/69 درصد) و کاهش مقدار پروتئین‏های محلول، هدایت روزنه‏ای، شاخص پایداری غشا و وزن خشک اندام هوایی و ریشه به‌ترتیب 6/18، 6/66، 2/24، 8/37 و 9/51 درصد نسبت به شاهد شده است. همچنین، اثر سیلیسیم در محلول غذایی، به جز وزن خشک ریشه، بر سایر صفات مورد بررسی معنی‏دار بود. سیلیسیم بیشترین تأثیر را بر غلظت سیلیسیم اندام هوایی داشته و سبب افزایش 53 درصدی این شاخص شد. حضور سیلیسیم در شرایط عدم تنش کمبود آب اثر معنی‏داری بر صفات نداشته و با افزایش شدت تنش، اثر آن نیز افزایش یافت. کاربرد 2 و 3 میلی‏مولار سیلیسیم در شرایط تنش ملایم باعث افزایش به ترتیب 18 و 21 درصد و در شرایط تنش شدید 25 و 31 درصد وزن خشک اندام هوایی نسبت به تیمار بدون سیلیسیم گردید و بین این دو مقدار تفاوت معنی‏داری مشاهده نشد. </p> In order to investigate the effect of silicon concentration in substrtae on some physiological, biochemical and growth characteristics of wheat (Triticum aestivum L. cv. Chamran) under available-water deficiency, this experiment was conducted in Ramin Agricultural and Natural Resources University, Khuzestan, Iran, in 2012. The experiment was arranged as factorial, based on randomized complete blocks design with three replications. Treatments included available-water deficiency stress at three levels (non-stress (control), mild stress (-5 atm osmotic pressure) and severe stress (-10 atm osmotic pressure) by solving 175 and 230 grams of polyethylene glycol 6000 per liter of distilled water). The second factor was different levels of silicon (0, 1, 2 and 3 mM/L) in the form of potassium silicate (K2SiO3). Results showed that the effect of water-deficiency stress increased significantly the proline content (74.4%) and silicon concentration of shoots (69.1%) and reduced the soluble proteins content, stomatal conductance, membrane stability index and shoot and root dry weight by 18.6, 66.6, 24.2 37.8 and 51.9%, respectively, as compared to control treatment. Also, the effect of silicon concentration in the nutrients solution, except root dry weight, was significant on the other traits. Silicon had the greatest impact on shoots’ silicon content and led to a 53% increase in this index. The presence of silicon in non-stress treatment had no significant effect on the traits and its effect was enhanced with an increase in stress intensity. Application of 2 and 3 mM/L of silicon increased shoot dry weight by 18 and 21% in mild stress and by 25 and 31% in severe stress conditions, respectively, as compared to no-silicon treatment, and there was no significant difference between these two values پلی اتیلن گلیکول, شاخص پایداری غشا, هدایت روزنه‏ای Polyethylene glycol, Membrane stability index, Stomatal conductance 153 163 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-43&slc_lang=fa&sid=1 A Karmollachaab عزیز کرملاچعب azizchaab@gmail.com Yes Dept. of Agron., Ramin Agric. and Nat. Resour. Univ., Mollasani, Khuzestan, Iran گروه زراعت، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان، ملاثانی M.H Gharineh محمد حسین قرینه No Dept. of Agron., Ramin Agric. and Nat. Resour. Univ., Mollasani, Khuzestan, Iran گروه زراعت، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان، ملاثانی