fa تأثیر سطوح مختلف شوری و کود نیتروژن بر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیک و بیوشیمیایی ارقام گندم در مرحله پنجه‌زنی پژوهشي Research <p align="right">به منظور ارزیابی پاسخ‌های فیزیولوژیک دو رقم گندم به سطوح مختلف شوری و نیتروژن در مرحله پنجه‏زنی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی و با سه تکرار در گلخانه پژوهشکده تحقیقات کشاورزی، پزشکی و صنعتی، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای کرج اجرا شد.‏ تیمارهای مورد ‏بررسی شامل دو رقم گندم ‏‎]‎‏(تجن (حساس به شوری) و بم (متحمل به شوری)‏‎[‎‏، پنج سطح ‏شوری ]شاهد (3/1)، 6، 8، 10 و 12 دسی‏زیمنس بر متر[ و دو سطح کود نیتروژن ‏‏(75 و 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار) بودند. ‏نتایج نشان داد که در کلیه تیمارهای شوری، کاربرد مقدار 150 کیلوگرم کود ‏نیتروژن در هکتار سبب ‏افزایش غلظت کلروفیل b، میزان پروتئین‏های محلول برگ، فعالیت آنزیم ‏سوپراکسید دسموتاز و کاهش مقدار مالون‌دی‌آلوئید در هر دو ژنوتیپ مورد بررسی ‏شد. شوری، محتوای نسبی آب را در هر دو رقم کاهش داد. اما کود نیتروژن تأثیر معنی‏داری بر میانگین این صفت نداشت. در این میان، تفاوت‌های ژنوتیپی بین دو رقم، به لحاظ مقاومت به تنش شوری و همچنین کودپذیری ‏بین دو ‏ژنوتیپ، سبب گردید که تأثیر افزایش مصرف کود بر رقم بم بیشتر از رقم حساس تجن ‏باشد. ‏این نتایج نشان داد که نیتروژن می‌تواند به عنوان ماده اولیه ترکیبات فیزیولوژیک، ‏صدمات مضر شوری در مرحله حساس پنجه‏زنی در گندم را بهبود بخشد </p> In order to assess the physiologic responses of two wheat genotypes to different levels of salinity and nitrogen (N) at tillering stage, a factorial experiment, based on completely randomized design with three replications, was performed under greenhouse conditions. Treatments were two wheat cultivars [Tajan (susceptible to salt stress) and Bam (resistant to salt stress)], five levels of salt stress ‎‎[control (1.3), 6, 8, 10 and 12 dS/m)] and two levels of N (75 and 150 kg N/ha). Results indicated that in all salinity treatments, application of 150 kg N/ha increased chlorophyll b content, total soluble proteins, SOD activity, and decreased MDA content of both ‎genotypes. Salinity decreased relative water content (RWC) of both genotypes. However, N fertilizer did not have significant effect on the mentioned parameter. In this respect, genotypic differences for salinity tolerance and fertilizer uptake caused higher levels of the N fertilizer to be more effective on Bam genotype than Tajan genotype. These results suggest that N fertilizer, as a primary nutrient for ‎physiological compounds, may alleviate the adverse effects of salinity stress on wheat at sensitive stage of tillering کلروفیل, RWC, آنزیم SOD, ‏پروتئین‌های محلول, مالون‌دی‌آلوئید Chlorophyll, RWC, SD, Soluble proteins, MDA 177 191 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-46&slc_lang=fa&sid=1 A Borzouei اعظم برزوئی aborzouei@gmail.com Yes Nuclear Science and Technology Research Institute, Karaj, Iran . پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، کرج N Hashempour نفیسه هاشم‌پور No Dept. of Agronomy, Islamic Azad Univ. Karaj Branch, Karaj, Iran گروه زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج F Paknejad فرزاد پاک‌نژاد No Dept. of Agronomy, Islamic Azad Univ. Karaj Branch, Karaj, Iran گروه زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج