fa واکنش صفات کمی و فیزیولوژیک گیاه دارویی استویا (Stevia rebaudiana Bertoni) به مقادیر مختلف شوری در شرایط کنترل شده پژوهشي Research <p dir="RTL">به منظور بررسی روند پاسخ صفات رویشی و فیزیولوژیک گیاه دارویی استویا (<em><span dir="LTR">Stevia rebaudiana</span></em><span dir="LTR"> Bertoni</span>) به مقادیر مختلف تنش شوری، آزمایشی گلدانی در پاییز سال 1393 در قالب طرح بلوک<span dir="LTR">&shy;</span>های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمار آزمایش شامل تنش شوری در ده سطح (صفر، 30، 60، 90، 120، 150، 180، 210، 240 و 270 میلی&shy;مولار <span dir="LTR">NaCl</span>) بود. نتایج تجزیه رگرسیونی نشان داد پاسخ بعضی از صفات از جمله قطر ساقه، ارتفاع بوته، تعداد برگ سبز در بوته، محتوای رطوبت نسبی (<span dir="LTR">RWC</span>)، کلروفیل <em><span dir="LTR">a</span></em> و <em><span dir="LTR">b</span></em>، عدد کلروفیل&shy;متر (<span dir="LTR">SPAD</span>)، وزن تر برگ، وزن خشک ریشه و وزن خشک کل از معادله&shy;ی خطی تبعیت کرده و با افزایش غلظت <span dir="LTR">NaCl</span> مقدار این صفات کاهش یافت. در این میان تعداد برگ سبز در بوته و عدد کلروفیل متر با 100 درصد کاهش نسبت به شاهد بیشترین حساسیت را نسبت به تنش شوری نشان دادند، در حالیکه عکس&shy;العمل صفاتی چون نشت الکترولیت، نسبت کلروفیل <em><span dir="LTR">a</span></em> بر <em><span dir="LTR">b</span></em> (<em><span dir="LTR">a/b</span></em>)، وزن تر ساقه، ریشه، اندام هوایی، وزن تر کل و وزن خشک برگ، ساقه و اندام هوایی به صورت معادله&shy;ی دو تکه&shy;ای بود. در مجموع گیاه استویا تنش شوری را تا غلظت 80 میلی&shy;مولار تحمل نموده و پس از آن رشد رویشی و صفات فیزیولوژیک گیاه به&shy;صورت معنی&shy;داری تحت تأثیر تنش قرار گرفت. همچنین با افزایش شوری صفات فیزیولوژیک نسبت به صفات رویشی حساسیت بیشتری نشان دادند<span dir="LTR">.</span></p> <p>The present study was aimed to investigate the response of the growth and physiological parameters of stevia (<em>Stevia rebaudiana </em>Bertoni) medicinal plant to salinity stress using a pot experiment in 2014. Ten levels of salt stress (0, 30, 60, 90, 120, 150, 180, 210, 240 and 270 mM of NaCl) were arranged in randomized complete block design with three replicates. Regression analysis of data indicated that some measured parameters such as stem diameter, plant height, green leaf number in plant, relative water content (RWC), chlorophyll <em>a</em>, <em>b</em>, leaf greening (SPAD value), leaf fresh weight, root and shoot dry weights linearly decreased when NaCl amount increased in the growing media. Green leaf number in plant and leaf greening (SPAD value) were more sensitive than other mentioned parameters. However, the response of some determined parameters such as electrolyte leakage, chlorophyll <em>a</em>/<em>b</em> ratio, stem, root, shoot and total fresh weights along with leaf, stem and shoot fresh weights were described by a segmented model. In conclusion, stevia plant could tolerate salt stress up to 80 mM and then its growth and physiological parameters significantly and adversely affected. Results, also, revealed that physiological parameters were more sensitive to salt stress than morphological parameters.</p> استویا, تجزیه رگرسیون, تنش شوری, محتوای رطوبت نسبی, نشت الکترولیت Stevia, regression analysis, salinity stress, relative water content, electrolyte leakage 9 20 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1116-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Nori Akandi زهرا نوری آکندی noori11zahra@gmail.com No Agron. Dept., Sari Agric. Sci. and Nat. Resour. Univ., Sari, Iran . گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Hemmatollah Pirdashti همت اله پیردشتی h.pirdashti@sanru.ac.ir Yes Agron. Dept., Genet. and Agric. Biotech. Inst. of Tabarestan, Sari Agric. Sci. and Na t. Resour. Univ., Sari, Iran . . گروه زراعت، پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Yasser Yaghoubian یاسر یعقوبیان yyaghoubyan@yahoo.com No Agron. Dept., Ramin Agric. Sci. and Nat. Resour. Univ. of Khuzestan, Ahvaz, Iran . . گروه زراعت، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان Valiollah Ghasemi Omran ولی اله قاسمی عمران ghasemiomran@gmail.com No Agron. Dept., Genet. and Agric. Biotech. Inst. of Tabarestan, Sari Agric. Sci. and Na t. Resour. Univ., Sari, Iran . . گروه زراعت، پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری