fa اثر تلقیح باکتری Pseudomonas flourescens FY32 بر برخی ویژگی‌های ارقام کلزا تحت تنش شوری در سیستم هیدروپونیک پژوهشي Research باکتری‌های ریزوسفری محرک رشد گیاه به‌عنوان جایگزین کودهای شیمیایی و یکی از عوامل کاهش‌دهنده اثرهای مضر تنش‌های غیر‌زیستی، از جمله شوری، شناخته می‌شوند که می‌توانند سبب افزایش حاصلخیزی خاک و تولید محصول بیشتر شوند. این پژوهش، به‌منظور بررسی اثر تلقیح باکتری Pseudomonas flourescens FY32 بر برخی خصوصیات ارقام کلزا در شرایط تنش شوری، به صورت طرح کرت‌های دو بار خرد شده در سه تکرار در سیستم کشت هیدروپونیک انجام شد. شش رقم کلزا به‌صورت تلقیح شده و تلقیح نشده با باکتری P. flourescens تحت تنش نمک کلرید سدیم (150 و 300 میلی‌مولار) به‌همراه شاهد قرار گرفتند. بر اساس تجزیه داده‌ها، تلقیح باکتری با ارقام کلزا در سطوح مختلف تنش شوری، نسبت به تیمارهای تلقیح‌ نشده، در مورد صفات وزن تر بوته، وزن خشک برگ، ریشه و کل، سطح برگ و طول ریشه اختلاف معنی‌دار داشت. همچنین، اثر متقابل سه جانبه شوری، باکتری و رقم برای صفات حجم ریشه و ارتفاع بوته در سطح احتمال 1% معنی‌دار بود. غلظت یون‌های سدیم و پتاسیم و غلظت پرولین برگ و ریشه نیز در گیاهان تلقیح شده با باکتری اختلاف معنی‌داری با گیاهان تلقیح نشده در سطوح مختلف تنش شوری داشت. بیشترین غلظت یون پتاسیم و اسید آمینه پرولین متعلق به ارقام کلزای تلقیح شده با باکتری سودوموناس فلورسنس در هر دو سطح تنش بود. به‌طور کلی، نتایج نشان داد که تلقیح بوته‌های کلزا با باکتری P. flourescens (حاوی ژن ACC- دآمیناز) می‌تواند رشد و نمو گیاه را در شرایط تنش شوری بهبود دهد. Plant growth promoting rhizobacteria are known as an alternative to chemical fertilizers, which are able to reduce the harmful effects of non-biological stresses such as salinity and increase soil fertility and crop production. This study was conducted to investigate the effect of inoculation of Pseudomonas fluorescens strain FY32 on a number of morphological characters in canola cultivars under salt stress. Thereby, a split split-plot design with three replications was applied in hydroponic cultivation system. Six bacterial inoculated (Pseudomonas flourescens FY32) and non-inoculated canola cultivars were subjected to sodium chloride salt stress at three levels (0, 150 and 300 mM). Based on the ANOVA results, inoculation effects under different salinity levels on canola cultivars, compared to non-inoculated treatments, were statistically significant on plant fresh weight, dry weight of leaf, stem and total plant, leaf area and root length. Also, three-way interaction effects of salinity, bacteria and cultivar on plant height and root volume were significant (P<0.01). Sodium, potassium and proline concentration in leaves and roots of inoculated plants had significant difference with non-inoculated plants at different levels of salinity. The highest rate of proline and potassium ion was observed in canola cultivars inoculated with Pseudomonas fluorescens under both salinity levels. It can be concluded that inoculation of canola plants with Pseudomonas flourescense (containing ACC- deaminase gene) could improve their growth and development in case of salinity stress. باکتری محرک رشد, ریزوباکتر, پرولین PGPR bacterium, Rhizobacteria, Proline 87 97 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-58&slc_lang=fa&sid=1 مرتضی بازیار No Dept. Plant Breeding and Biotechnolo., University of Tabriz, Tabriz 51666-16471, Iran. گروه به‌نژادی و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز علی بنده‌حق bandehhagh@tabrizu.ac.ir Yes Dept. Plant Breeding and Biotechnolo., University of Tabriz, Tabriz 51666-16471, Iran. گروه به‌نژادی و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز داود فرج زاده No . Dept. of Cellular and Molecular Biology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz 53751-71379, Iran. گروه زیست شناسی- سلولی ملکولی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان محمود تورچی No Dept. Plant Breeding and Biotechnolo., University of Tabriz, Tabriz 51666-16471, Iran. گروه به‌نژادی و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز فرزاد بنایی اصل No Dept. Plant Breeding and Biotechnolo., University of Tabriz, Tabriz 51666-16471, Iran. گروه به‌نژادی و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز