fa اثر منابع مختلف آهن بر پارامترهای رویشی و فیزیولوژیکی دو رقم تجاری گیاه کاهو در آبکشت كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="margin-right:-.7pt">آهن یکی از عناصر ضروری برای رشد گیاه می&shy;باشد که در بسیاری از فرایند&shy;های گیاه از جمله فعال کردن آنزیم&shy;های دخیل در انتقال الکترون فتوسنتزی و میتوکندری نقش دارد. در این آزمایش به منظور بررسی و مقایسه اثر منابع مختلف آهن بر عملکرد و خصوصیات فیزیولوژیکی دو رقم کاهو در سیستم هیدروپونیک (لایه نازک محلول غذایی <span dir="LTR">NFT</span>) آزمایشی به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی اجرا شد. فاکتورها شامل ارقام کاهو (شامل کاهوی برگی گاردسکو و پیچ گاردسکو) و منابع مختلف آهن (شامل سولفات آهن، <span dir="LTR">Fe-EDDHA</span> و کلات آهن نانو با غلظت آهن یکسان 20 میکرو مولا)ر بود. نتایج نشان داد که در بین منابع آهن استفاده شده بهترین عملکرد و پارامترهای فیزیولوژیکی (حداکثر عملکرد کوانتومی واکنش فتوشیمیایی فتوسیستم <span dir="LTR">II</span> (<span dir="LTR">F_v/F_m</span>) و شاخص کارآیی فتوسنتزی (<span dir="LTR">PI</span>)، قندهای محلول کل، پرولین، کلروفیل <span dir="LTR">a</span>، <span dir="LTR">b</span>، کل و کارتنوئیدها) مربوط به تیمار <span dir="LTR">Fe-EDDHA</span> و کاهوی برگی رقم گاردسکو بود، اما بیشترین میزان جذب عناصر غذایی (آهن، مس، منگنز، نیتروژن و فسفر) به تیمار <span dir="LTR">Fe-EDDHA</span> و کاهوی پیچ رقم گاردسکو تعلق داشت. با توجه به نتایج فوق، کاربرد کلات&shy; <span dir="LTR">Fe-EDDHA</span> به عنوان منبع مناسب آهن در کشت هیدروپونیک ارقام کاهوی فوق در سیستم بسته <span dir="LTR">NFT</span> توصیه می&shy;شود.</p> <p>Iron is an essential element for plant growth which is involved in many plant processes such as photosynthesis and activating enzymes involved in mitochondrial and photosynthetic electron transfer. In order to compare the effect of different sources of iron on yield and physiological characteristics of two varieties of lettuce in hydroponic culture, a complete random factorial experiment was done in Nutrition Film Technique (NFT system). The factors involved cultivar in two levels (Leaf lettuce and head gardesco) and iron fertilizer in three levels (Ferrous sulfate, Fe-EDDHA and Nano Fe-chelate, all with the 20 micro-molar concentration). The results indicated that the maximum yield and physiological parameters (Fv/Fm, PI, soluble sugars, proline, chlorophyll a, b, total and carotenoids) were obtained for the treatment of Fe-EDDHA and leaf lettuce gardesco cultivars, but the highest absorption of nutrients (iron, copper, manganese, nitrogen and phosphorus) belonged to the treatment of Fe-EDDHA and head lettuce gardesco cultivar. According to the results, it is recommended to use Fe-EDDHA chelate to increase the yield of lettuce in hydroponic systems.</p> آهن, کاهو, لایه نازک محلول غذایی, هیدروپونیک hydroponic, iron, lettuce , Nutrient film technique 21 33 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-63-15&slc_lang=fa&sid=1 Hamidreza Roosta حمیدرضا روستا roosta_h@yahoo.com Yes Vali-E-Asr University دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان Hadi Jafari هادی جعفری hadi.24167@gmail.com No Vali-E-Asr University دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان