fa تأثیر دو گونه قارچ میکوریزا ( Glomus mosseae و G. intraradices) بر برخی ویژگی‌های مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی شمعدانی معطر (Pelargonium graveolens L.) تحت تنش شوری پژوهشي Research <p>در این پژوهش تأثیر دو گونه قارچ میکوریزا بر رشد، عملکرد و میزان اسانس شمعدانی معطر تحت تنش شوری بررسی شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل بر اساس طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان در سال 1393 انجام شد. فاکتورها شامل بستر کاشت در چهار سطح (خاک شاهد استریل و غیر استریل، بستر استریل حاوی قارچ <em>Glomus</em><span dir="ltr"> <em>mosseae</em></span> و قارچ <em>G. intraradices</em>) و شوری کلریدسدیم در سه سطح (0، 30 و 60 میلی‌مولار) بود. نتایج نشان داد که بین میانگین ویژگی‌های ارتفاع گیاه، قطر ساقه، تعداد شاخه‌های جانبی، تعداد و سطح برگ، طول و حجم ریشه، وزن تر و خشک برگ، وزن تر ساقه و ریشه، وزن تر و خشک شاخساره، میزان و عملکرد اسانس، محتوای آب نسبی و نشت الکترولیت در سطح احتمال 05/0 و بین میانگین‌ ویژگی‌های تعداد گره، قطر ریشه، وزن خشک ساقه و وزن خشک ریشه در سطح احتمال 01/0 اختلاف معنی‌داری وجود داشت. با افزایش میزان شوری ویژگی‌هایی مانند ارتفاع گیاه، قطر ساقه، تعداد شاخه‌جانبی، تعداد و سطح برگ، وزن‌تر و خشک گیاه و عملکرد اسانس کاهش ولی میزان اسانس افزایش یافت. تلقیح با هر دو گونه قارچ میکوریزا با افزایش محتوای نسبی آب و کاهش نشت الکترولیت همراه بود که سبب افزایش رشد، وزن ‌تر و خشک شاخساره، میزان و عملکرد اسانس در شرایط شوری شد؛ به‌طوری‌که در شوری 60 میلی‌مولار قارچ‌های <em>G.</em><span dir="ltr"> <em>mosseae</em></span> و <em>G. intraradices</em> به‌ ترتیب باعث افزایش 9/41 و &nbsp;8/56 درصد عملکرد اسانس در مقایسه با شاهد &nbsp;در همان سطح شوری در بستر استریل شدند. براساس نتایج پژوهش حاضر و باتوجه به سازگاری میکوریزا با محیط زیست، استفاده از قارچ‌های مذکور به منظور مقاومت در برابر تنش و کاهش اثرات شوری برای دستیابی به عملکرد مناسب در شمعدانی قابل توصیه است.</p> <p>This research was carried out to evaluate the effect of two mycorrhiza species on growth, yield and oil content of geranium under salinity stress. The experiment was done at research greenhouse of Faculty of Agriculture, Lorestan University, Iran, in 2014. Four levels of substrate (sterilised and non-sterilised control soil and sterilised soil inoculated with <em>Glomus</em> <em>mosseae</em> or <em>G. intraradices</em>), and three levels of salinity (0, 30 and 60 mmol NaCl) were combined factorially based on a completely randomized design with three replications. Results showed significant differences at 0.05 probabilty level for plant height, stem diameter, number of lateral shoots, number of leaves, leaf area, root length, root volume, leaf fresh and dry weights, stem, root and shoot fresh weights, essential oil content and yield, relative water content and electrolyte leakage and at 0.01 probability level for number of nodes, root diameter, stem and root dry weights. The results showed that as salinity level increased, plant height, stem diameter, number of lateral shoots and leaves/plant, leaf area, leaf, stem and root fresh and dry weight,&nbsp; and oil yield decreased, while, oil content increased. Inoculation with both mycorrhiza species increased leaf relative water content, decreased electrilyte leackage and improved shoot yield, oil content and oil yield under salinity stress, so that, oil yield in plants treated with <em>Glomus</em> <em>mosseae</em> and <em>G. intraradices</em> were 41.9 and 56.8 percent hiegher compared with control, respectively. According to these results and due to environmental sustainability, application of mycorrhiza in substrate could be recommended to decrease the detrimental effects of salinity stress and increase plant yield in geranium.</p> اسانس, شمعدانی عطری, کلرید سدیم, میکوریزا Essential oil, Geranium, Mycorrhiza, NaCl 107 121 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-986-1&slc_lang=fa&sid=1 Masoumeh Beiranvand معصومه بیرانوند bairanvand.m2012@yahoo.com No Lorestan University دانشگاه لرستان Abdolhossein Rezaei Nejad عبدالحسین رضایی نژاد rezaeinejad.hossein@gmailcom Yes Lorestan University دانشگاه لرستان Seyedeh Zahra Hosseini سیده زهرا حسینی ahmad_ismaili@yahoo.com No Behbahan Khatam Alanbia University of Technology, Behbahan دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان