fa تأثیر میکرو و نانوذرات سیلیسیم بر غظت عناصر پرمصرف، کم مصرف و میزان سیلیسیم گیاه توت فرنگی در شرایط کشت بدون خاک پژوهشي Research <p>سیلیسیم یکی از عناصر غذایی مفید برای اکثر گیاهان محسوب می شود. این عنصر رشد و عملکرد گیاهان را بهبود می بخشد. هدف این مطالعه بررسی تأثیر محلول پاشی برگی و محلول دهی ریشه ای میکرو و نانوذرات دی اکسید سیلیسیم (SiO2) بر غلظت عناصر پرمصرف، کم مصرف و میزان سیلیسیم در اندام هوایی گیاه توت فرنگی بود. گیاهان توت فرنگی در مرحله 5-4 برگی و دو هفته پس از آن تحت تأثیر غلظت های مختلف (20، 40، 60 و 80 میلی گرم در لیتر) میکرو و نانوسیلیسیم قرار گرفتند. در پایان دوره رشد 4 ماهه غلظت عناصر غذایی در اندام هوایی گیاه اندازه گیری و سپس تجزیه و تحلیل آماری شدند. نتایج نشان داد که میکرو و نانوسیلیسیم در غلظت های بالا باعث کاهش غلظت نیتروژن و فسفر شدند. کاربرد میکرو و نانوسیلسیم غلظت پتاسیم، کلسیم، منیزیم، آهن، منگنز و سیلیسیم اندام هوایی را به طور معنی داری افزایش داد، اما بر میزان روی و مس تأثیر معنی داری نداشت. غلظت 60 میلی گرم در لیتر نانوسیلیسیم در روش محلول دهی ریشه ای نسبت به دیگر تیمارها و همچنین شاهد، درمورد بیشتر صفات مورد مطالعه نتایج بهتری نشان داد و می تواند به عنوان گزینه ای مناسب برای کشت گلخانه ای توت فرنگی مطرح باشد. در مجموع نانوسیلیسیم نسبت به میکروسیلیسیم و همچنین روش محلول دهی ریشه ای نسبت به محلول پاشی برگی نتایج بهتری داشته است.</p> <p>Silicon is one of the beneficial nutrient elements for the most of the plants. This element improve the growth and yield of plants. The aim of this study was to evaluate the effect of foliar spray and root application of Micro- and Nano-SiO2 on concentration of macro- and micro elements and content of silicon in canopy of strawberry. Strawberry plants in the 4-5 leaves growth stage and two weeks later were affected by different concentration (0, 20, 40 and 80 mg L-1) of Micro- and Nano-silicon. At the end of the growth period of 4 months concentration of nutrient elements in canopy of plants measured, and finally the data were statistically analyzed. The results showed that Application of micro- and nano-silicon in high concentrations reduced the amounts of nitrogen and phosphorus. Application of micro- and nano-silicon increased the concentrations of potassium, calcium, magnesium, iron, manganese and silicon significantly, but on zinc and copper amounts not significant effect. The concentration of 60 mg L-1 Nano-SiO2 in root-applied method showed the better results on the most studied traits than the other treatments as well as the control and it can be a good option for recommendations to be considered in the soilless culture of strawberry in greenhouse. Overall, the application of Nano-SiO2 than Micro-SiO2 as well as root-application than foliar-application methods has shown better results.</p> عناصر غذایی, محلول پاشی برگی, محلول دهی ریشه ای, میکروذرات, نانوذرات Foliar-application, Micro-silicon, Nano-silicon, Nutrient elements, Root-application 57 71 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1480-1&slc_lang=fa&sid=1 Rahman Yousefi رحمان یوسفی yosefi.rahman@yahoo.com No Bu-Ali Sina University دانشگاه بوعلی سینا همدان Mahmood Esna-ashari محمود اثنی عشری m.esnaashari@basu.ac.ir Yes Bu-Ali Sina University دانشگاه بوعلی سینا همدان