نشریه علمی پژوهشی روابط خاک و گیاه

پیشینه پژوهش و هدف: کمبود نیتروژن یکی از مهم‌ترین عوامل محدودکننده رشد گیاهان است. هرچند کاربرد کود اوره می‌تواند این کمبود را جبران کند، اما کاربرد بیش از حد آن پیامدهای جدی همچون آبشویی نیترات و آلودگی منابع آب سطحی و زیرزمینی را به دنبال دارد. از این رو، در پژوهش حاضر، به‌منظور ارائه راهکاری پایدار برای کاهش خطرات زیست‌محیطی آبشویی نیترات و بهبود مدیریت خاک، کارایی بیوچارهای اصلاح‌شده با فلزات مختلف، در کاهش آبشویی نیترات ناشی از کود اوره در خاک‌هایی با بافت متفاوت، مورد بررسی قرار گرفت.
روش‌ها: بیوچار مورد استفاده از کاه برنج طی فرایند پیرولیز در دمای ۳۵۰ درجه سلسیوس تهیه شده و سپس با فلزات آهن، روی و مس پوشش داده شد. علاوه بر این، به منظور تهیه کامپوزیت‌های کربن– فلز نیز، کاه برنج با این فلزات پوشش داده شد و سپس فرایند پیرولیز ثانویه بر روی آن‌ها صورت پذیرفت. عملکرد این مواد در کاهش آبشویی نیترات ناشی از کود اوره، در سه نوع خاک با بافت لوم رسی شنی، لوم رسی و رسی، تحت شرایط آبیاری پیوسته، با اندازه‌گیری غلظت نیترات در زه‌آب این خاک‌ها به روش اسپکتروفتومتری بررسی شد.
نتایج: نتایج نشان داد که نوع خاک تفاوت معناداری در میزان آبشویی ایجاد نکرد، در حالی که اصلاح بیوچار با فلزات نقش چشم‌گیری در کاهش نیترات داشت. از میان تیمارها، بیوچار با پوشش مس، بیشترین اثر را نشان داد و غلظت نیترات را به mg L⁻¹ 21/79 کاهش داد که نسبت به تیمار شاهد با mg L⁻¹ ۱۸۷، تفاوت چشم‌گیری داشت. تحلیل‌های طیف‌سنجی نیز تغییرات ساختاری ناشی از پوشش‌دهی فلزی را تأیید کردند.
نتیجه‌گیری کلی: یافته‌ها بیانگر آن است که بیوچارهای اصلاح‌شده با فلزات، به‌ویژه نمونه پوشش‌دار با مس، می‌توانند رویکردی کارآمد برای کاهش آبشویی نیترات باشند. این فناوری کارایی زیادی برای به‌کارگیری در مدیریت پایدار کشاورزی و حفظ کیفیت خاک و محیط زیست دارد.
 

واژه‌های کلیدی: آلودگی خاک، پوشش فلزی، جذب سطحی، کامپوزیت، کشاورزی پایدار.

متن کامل [PDF 778 kb]   (272 دریافت)    

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

---

---