1- گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2- گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران ، f_ranjabr1980@yahoo.com
چکیده: (536 مشاهده)
پیشینه پژوهش و هدف: نخود (.Cicer arietinum L)، بیشترین سطح زیر کشت را در بین حبوبات در ایران به خود اختصاص داده است. بنابراین، این پژوهش با هدف بررسی کارایی مصرف خاکی و محلولپاشی سولفات روی و اسید هیومیک در تولید نخود دیم انجام شد.
روشها: این آزمایش مزرعهای با استفاده از طرح کرتهای خردشده در قالب بلوکهای کامل تصادفی انجام شد. زمین به چهار بلوک تقسیم شد و هر بلوک دارای 28 کرت بود. کرتهای اصلی شامل شاهد (بدون سولفات روی و اسید هیومیک)، کاربرد خاکی سولفات روی، اسید هیومیک و سولفات روی + اسید هیومیک و کرتهای فرعی شامل شاهد (بدون محلولپاشی)، محلولپاشی سولفات روی در یک نوبت (مرحله غلافبندی) و در دو نوبت (پیش و پس از گلدهی)، محلولپاشی اسید هیومیک در یک و دو نوبت و محلولپاشی سولفات روی + اسید هیومیک در یک و دو نوبت بود.
نتایج: بیشترین مقدار روی در تیمار خاک مصرف سولفات روی به همراه محلولپاشی با سولفات روی پیش و پس از گلدهی به دست آمدند که اختلاف معنیداری با شاهد داشتند. بیشترین تعداد غلاف در بوته (12/5)، تعداد دانه در غلاف (1/1)، ارتفاع بوته (67/8 سانتیمتر)، وزن صد دانه (34/9 گرم)، وزن خشک ریشه (12/3 گرم در بوته)، وزن خشک گره (4/6 گرم در بوته)، تعداد گره در ریشه (11/4)، عملکرد دانه (1431 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد بیولوژیک (3365 کیلوگرم در هکتار)، نیتروژن دانه (3/6 درصد) و پروتئین دانه (22/5 درصد) از راه کاربرد خاکی و محلولپاشی سولفات روی و اسید هیومیک پیش و پس از گلدهی به دست آمد.
نتیجهگیری کلی: در بین تیمارهای خاکمصرف، کاربرد سولفات روی + اسید هیومیک و در بین تیمارهای محلولپاشی، کاربرد دومرحلهای آنها (پیش و پس از گلدهی)، بیشترین تأثیر را بر عملکرد و اجزای عملکرد نخود داشت. عملکرد دانه در این تیمارها بهترتیب 34 و 55% و عملکرد بیولوژیک بهترتیب 30 و 32% نسبت به شاهد افزایش یافت.