1- گروه کشاورزی، مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران ، mehrdad.babarabi@hormozgan.ac.ir
2- گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
3- دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران
4- گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
چکیده: (5 مشاهده)
پیشینه پژوهش و هدف: شوری یکی از مهمترین تنشهای غیرزیستی در مناطق خشک و نیمهخشک است و میتواند اثرات نامطلوبی بر رشد و عملکرد گیاهان زینتی برجای گذارد. این تنش با کاهش جذب آب، ایجاد عدم تعادل یونی و افزایش تولید رادیکالهای آزاد همراه است. در سالهای اخیر، استفاده از عصارهها و ترکیبات گیاهی بهعنوان محرکهای زیستی برای افزایش مقاومت گیاهان در برابر تنشهای محیطی مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف بررسی اثر عصاره برگ مورینگا (Moringa oleifera) بر بهبود پاسخهای مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی گیاه مینای آفریقایی (Dimorphotheca ecklonis) تحت تنش شوری انجام شد.
روشها: این مطالعه بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور شامل شوری با استفاده از کلرید سدیم در سطوح صفر (S1)، 150 (S2) و 300 (S3) میلیمولار و محلولپاشی عصاره برگ مورینگا در سطوح صفر (T1)، 15 (T2) و 20 (T3) میلیلیتر در لیتر) در سه تکرار اجرا شد. صفات مورفولوژیکی شامل زمان ظهور گل، تعداد گل، قطر گل، ارتفاع بوته، طول ریشه و وزن تر اندامهای هوایی و ریشه اندازهگیری شد. پس از جمعآوری دادهها، تجزیه و تحلیل واریانس برای تعیین اثرات ساده و متقابل تیمارها انجام گرفت.
نتایج: نتایج نشان داد که تنش شوری موجب کاهش معنیدار در اکثر صفات رشدی شد؛ با اینحال، محلولپاشی عصاره برگ مورینگا اثر مثبت قابل توجهی در بهبود صفات گیاه تحت شرایط شوری داشت. اثر متقابل شوری و عصاره مورینگا بر تمامی صفات اندازهگیریشده معنیدار شد و تیمارهای T3S2 و T2S2 بهترین عملکرد را از خود نشان دادند و موجب افزایش زمان ظهور گل، تعداد گل، قطر گل، طول ریشه و وزن تر گیاه شدند.
نتیجهگیری کلی: بهطور کلی نتایج این پژوهش نشان داد که عصاره برگ مورینگا قادر است تا حد زیادی اثرات منفی تنش شوری را در گیاه مینای آفریقایی کاهش دهد و میتواند بهعنوان یک محرک زیستی مؤثر برای بهبود رشد گیاهان زینتی تحت تنش شوری توصیه شود.