1- دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه علوم باغبانی، مشهد، ایران
2- دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه علوم باغبانی، مشهد، ایران ، m.moghadam@um.ac.ir
3- دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده کشاورزی ، گروه علوم باغبانی، اهواز، ایران
چکیده: (15 مشاهده)
پیشینه پژوهش و هدف: غلظتهای مناسب عنصر ضروری کم مصرف روی (Zn) رشد و نمو گیاهان را افزایش میدهد. اسید آمینه فنیل آلانین، از محرک های رشدی دارای پایه آلی و آروماتیک، موجب افزایش رشد گیاهان و بهبود تولید ترکیبات معطر میگردد. این پژوهش با هدف بررسی اثر متقابل عنصر روی و محلولپاشی فنیل آلانین برخصوصیات رویشی، رنگیزههای فتوسنتزی و میزان تولید اسانس جعفری مکزیکی (.Tagetes minuta L) در شرایط گلخانه ای انجام شد.
روشها: آزمایشی گلدانی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در شرایط کشت بدون خاک با چهار تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1404 اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل فنیل آلانین (150 و 300 میلیگرم در لیتر)، شاهد (آب مقطر) و عنصر روی (0، 0/025، 0/05، 0/1 میلیگرم در لیتر) در محلول غذایی هوگلند بود.
نتایج: نتایج این آزمایش نشان داد بیشترین قطر ساقه ، وزن تر و خشک اندام هوایی، وزن تر و خشک ریشه، و بالاترین میزان ارتفاع گیاه، تعداد شاخه فرعی، طول و حجم ریشه بهترتیب در تیمار 0/025 میلیگرم در لیتر روی و 0/05 میلیگرم در لیتر و با 150 میلیگرم در لیتر فنیل آلانین مشاهده شدند. بیشترین محتوای رنگیزه های فتوسنتزی در تیمار 1/0 میلی گرم در لیتر روی و 300 میلی گرم در لیتر فنیل آلانین حاصل گردید. بیشترین میزان تولید اسانس (7/01 گرم در گلدان) در تیمار 0/1 میلیگرم بر لیتر روی و 150 میلیگرم در لیتر فنیل آلانین حاصل شد که نسبت به شاهد 2/07 برابر افزایش نشان داد.
نتیجه گیری کلی: نتایج حاصل از این آزمایش نشان داد که استفاده از غلظتهای پایین و بهینه روی موجب تحریک رشد و غلظت بالای آن (0/1 میلیگرم در لیتر) موجب بهبود رنگیزههای فتوسنتزی و افزایش میزان تولید اسانس جعفری مکزیکی گردید.