نشریه علمی پژوهشی روابط خاک و گیاه

پیشینه پژوهش و هدف: بیوچار از گرماکافت مانده‌های آلی در محیطی با اکسیژن کم یا بدون اکسیژن تولید شده و موجب بهبود کیفیت خاک و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای می‌شود. ولی پژوهش‌های اندکی در مورد اثر کاربرد بیوچار بر نفوذ آب و ویژگی‌های هیدرولیکی خاک در شرایط مزرعه‌ای انجام شده است. هدف این پژوهش بررسی تاثیر بیوچار چوب سیب بر ویژگی‌ها فیزیکی و شیمیایی، نفوذ آب و پارامترهای هیدرولیکی خاک در کشت دیم آویشن بود.
روش‌ها: در این پژوهش تأثیر کاربرد بیوچار شاخه‌های درخت سیب با سه سطح (0، 30 و 60 تن در هکتار) بر ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک، نفوذ آب به خاک، هدایت هیدرولیکی اشباع و غیراشباع (K_s و K_unsat) و طول درشت مویینه (λ_c) در کشت دیم دو گونه آویشن در منطقه آبسرد شهرستان دماوند بررسی شد. اندازه‌گیری نفوذ غیراشباع آب به خاک با دستگاه نفوذسنج مکشی انجام شد. نتایج در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با کرت‌های خردشده در زمان (دو سال متوالی) مورد تجزیه آماری قرار گرفت.
نتایج: کاربرد بیوچار موجب بهبود ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک شامل کاهش چگالی ظاهری (BD)، افزایش تخلخل (P)، کربن آلی (OC) و نیتروژن کل (TN)، و افزایش نفوذ آب، K_s و K_unsat شد. به‌دلیل تاثیر مفید بیوچار بر ساختمان و ماده آلی خاک، بیشترین میزان نفوذپذیری خاک، K_s و K_unsat در تیمار بیوچار 30 تن در هکتار مشاهده شد. ولی کاربرد بیشتر بیوچار (60 تن در هکتار) موجب افزایش کمتر نفوذپذیری خاک، K_s و K_unsat نسبت به شاهد شد که به پرشدن منافذ خاک توسط ذرات بیوچار و تشدید آب‌گریزی خاک می‌تواند مرتبط باشد. همچنین نفوذپذیری و پارامترهای هیدرولیکی خاک در سال دوم به‌طور معنا‌داری بیشتر از سال اول بود؛ بنابراین با گذشت زمان تاثیر تیمارهای بیوچار بر نفوذپذیری خاک افزایش می‌یابد.
نتیجه‌گیری کلی: کاربرد 30 تن در هکتار بیوچار برای بهبود شرایط خاک و گیاه در منطقه مورد بررسی پیشنهاد می‌شود که از نظر اقتصادی نیز به‌صرفه است. همچنین گذشت زمان موجب اثرگذاری بهتر بیوچار بر نفوذآیی، ساختمان و کیفیت فیزیکی خاک شد.  
 

واژه‌های کلیدی: بیوچار، طول درشت مویینه، نفوذسنج مکشی، هدایت هیدرولیکی غیراشباع.

متن کامل [PDF 1037 kb]   (5 دریافت)    

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

---

---