1- گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2- گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران ،hemami@um.ac.ir
2- گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران ،
چکیده: (4 مشاهده)
پیشینه پژوهش و اهداف: شاخص‌های زیستی خاک به تغییرات کاربری زمین و شیوه‌های مدیریتی حساس بوده و برای ارزیابی خاک‌های کشاورزی ارزشمند هستند. با وجود اهمیت این شاخص‌ها، پاسخ آن‌ها به کاربری‌های مختلف کشاورزی در محیط‌های خشک محدود است. این پژوهش برای ارزیابی اثرات چهار نوع کاربری کشاورزی بر شاخص‌های زیستی خاک منتخب مرتبط با فعالیت میکروبی و پویایی کربن و نیتروژن در شرایط خشک انجام شد.
مواد و روش‌ها: این پژوهش در منطقه الیوسفیّه (۴۵ کیلومتری جنوب بغداد، عراق) عراق، در اواخر فروردین 1404 انجام شد و نمونه‌های خاک از عمق صفر تا ۲۰ سانتی‌متری چهار نوع کاربری در سه تکرار جمع‌آوری شدند. یازده شاخص بیولوژیکی مرتبط با پویایی کربن و نیتروژن خاک و فعالیت میکروبی شامل کربن آلی، نیتروژن کل، فراوانی باکتری‌های قابل کشت، ماده آلی ذره‌ای، کربن فعال، تنفس پایه، کربن و نیتروژن زیست‌توده میکروبی، پتانسیل معدنی شدن نیتروژن، بهره میکروبی و ضریب متابولیکی جامعه میکروبی اندازه‌گیری شد. داده‌ها با استفاده از آنالیز واریانس تجزیه شدند و مقایسه میانگین‌ها با استفاده از آزمون توکی در سطح احتمال 5 درصد انجام شد.
نتایج و بحث: نوع کاربری زمین تأثیر معنی‌داری بر شاخص‌های بیولوژیکی خاک داشت. کاربری باغ‌داری بیشترین مقادیر کربن آلی خاک، ماده آلی ذره‌ای، کربن فعال، کربن زیست‌توده میکروبی (6.26 mgC g⁻¹)، نیتروژن کل، نیتروژن زیست‌توده میکروبی (15.2 μgN g⁻¹)، تنفس پایه (0.74 mgCO₂ g⁻¹ h⁻¹) و بهره میکروبی (48.73 mgCmic mg-1C soil) و مزرعه سیب‌زمینی دارای کمترین مقادیر اکثر شاخص‌های بیولوژیکی و بالاترین ضریب متابولیکی جامعه میکروبی بود.
نتیجه‌گیری: نوع کاربری زمین و شیوه‌های مدیریتی به‌طور قابل توجهی بر شاخص‌های بیولوژیکی خاک و چرخه کربن و نیتروژن در منطقه الیوسفیّه تأثیر داشت. در میان انواع کاربری‌های مورد مطالعه، باغ سیب دارای شرایط مطلوب و کشت فشرده، به‌ویژه کشت سیب‌زمینی دو بار در سال با شخم مرسوم، با کاهش فعالیت زیستی خاک همراه بود.
مواد و روش‌ها: این پژوهش در منطقه الیوسفیّه (۴۵ کیلومتری جنوب بغداد، عراق) عراق، در اواخر فروردین 1404 انجام شد و نمونه‌های خاک از عمق صفر تا ۲۰ سانتی‌متری چهار نوع کاربری در سه تکرار جمع‌آوری شدند. یازده شاخص بیولوژیکی مرتبط با پویایی کربن و نیتروژن خاک و فعالیت میکروبی شامل کربن آلی، نیتروژن کل، فراوانی باکتری‌های قابل کشت، ماده آلی ذره‌ای، کربن فعال، تنفس پایه، کربن و نیتروژن زیست‌توده میکروبی، پتانسیل معدنی شدن نیتروژن، بهره میکروبی و ضریب متابولیکی جامعه میکروبی اندازه‌گیری شد. داده‌ها با استفاده از آنالیز واریانس تجزیه شدند و مقایسه میانگین‌ها با استفاده از آزمون توکی در سطح احتمال 5 درصد انجام شد.
نتایج و بحث: نوع کاربری زمین تأثیر معنی‌داری بر شاخص‌های بیولوژیکی خاک داشت. کاربری باغ‌داری بیشترین مقادیر کربن آلی خاک، ماده آلی ذره‌ای، کربن فعال، کربن زیست‌توده میکروبی (6.26 mgC g⁻¹)، نیتروژن کل، نیتروژن زیست‌توده میکروبی (15.2 μgN g⁻¹)، تنفس پایه (0.74 mgCO₂ g⁻¹ h⁻¹) و بهره میکروبی (48.73 mgCmic mg-1C soil) و مزرعه سیب‌زمینی دارای کمترین مقادیر اکثر شاخص‌های بیولوژیکی و بالاترین ضریب متابولیکی جامعه میکروبی بود.
نتیجه‌گیری: نوع کاربری زمین و شیوه‌های مدیریتی به‌طور قابل توجهی بر شاخص‌های بیولوژیکی خاک و چرخه کربن و نیتروژن در منطقه الیوسفیّه تأثیر داشت. در میان انواع کاربری‌های مورد مطالعه، باغ سیب دارای شرایط مطلوب و کشت فشرده، به‌ویژه کشت سیب‌زمینی دو بار در سال با شخم مرسوم، با کاهش فعالیت زیستی خاک همراه بود.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
برهمکنش ها، ذخایر و جریان های زیستی در ریزوسفر
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Journal of Soil and Plant Interactions by http://jspi.iut.ac.ir is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
استفاده از مطالب ارایه شده در این پایگاه با ذکر منبع آزاد می باشد.
