1- گروه زیستشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران ، f.hajmoradi@pnu.ac.ir
2- گروه زیستشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده: (2273 مشاهده)
تجمع فلزات سنگین در گیاهان دارویی میتواند پیامدهای خطرناکی برای سلامت انسان داشته باشد. هدف از این پژوهش، بررسی غلظت فلزات سنگین روی، سرب، مس و کادمیوم در خاک، شاخساره و ریشه گیاهان دارویی گوشبره (.Phlomis olivieri Benth) و سنبلهای ارغوانی (.Stachys inflata Benth) در اطراف معدن سرب و روی زهآباد استان قزوین است. به این منظور پس از برداشت و آمادهسازی نمونههای خاک و گیاه، غلظت فلزات سنگین توسط دستگاه جذب اتمی در سه تکرار اندازهگیری شد. نتایج نشان داد برخلاف مس و کادمیوم، غلظت سرب و روی در خاک، شاخساره و ریشه گیاهان مورد بررسی چندین برابر حدود مجاز است. میانگین غلظت روی و سرب در خاک آلوده بهترتیب 1791 و mg/kgو2855 بدست آمد. میانگین غلظت روی و سرب در ریشههای گیاه گوشبره بهترتیب 394 و mg/kgو56، در شاخساره این گیاه 442 و mg/kgو76، در ریشههای گیاه سنبلهای ارغوانی 452 و mg/kgو38 و در شاخساره 501 و mg/kgو68 مشاهده شد. بیشترین غلظت روی در ریشه گیاه سنبلهای ارغوانی (mg/kgو694) و بیشترین غلظت سرب در شاخساره گیاه گوشبره (mg/kgو140) اندازهگیری شد. مقادیر ضریب انتقال برای سرب و روی در هر دو گیاه بیشتر از یک و برای مس و کادمیوم کمتر از یک بود. با توجه به برداشت این دو گیاه دارویی خودرو توسط مردم بومی منطقه، نتایج این پژوهش میتواند زنگ خطری برای سلامت این افراد باشد.