دوره 16، شماره 3 - ( نشریه روابط خاک و گیاه 1404 )
جلد 16 شماره 3 صفحات 57-39 |
برگشت به فهرست نسخه ها
1- گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، ایران ، owliaie@gmail.com
2- گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، ایران
3- گروه جنگل، مرتع و آبخیز، دانشکده کشاورزی و منابعطبیعی، دانشگاه یاسوج، ایران
2- گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، ایران
3- گروه جنگل، مرتع و آبخیز، دانشکده کشاورزی و منابعطبیعی، دانشگاه یاسوج، ایران
چکیده: (660 مشاهده)
پیشینه پژوهش و هدف: زیستبوم زاگرس بهعنوان یکی از مهمترین زیستبومهای جنگلی ایران، نقش بنیادین در حفظ تعادل اکولوژیک، صیانت از منابع آبی و پیشگیری از فرسایش خاک ایفا میکند. درختان بومی همچون بنه و ارژن بهواسطه ویژگیهای خاص زیستی خود، نقش مؤثری در پایداری کیفیت خاک دارند. این پژوهش با هدف بررسی اثر تاجپوشش این گونهها بر برخی ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی و عناصر غذایی خاک زیرسایهانداز در منطقه جنگلی وزگ یاسوج صورت گرفت.
روشها: پژوهش با استفاده از یک طرح فاکتوریل در 3 عمق (20-0، 40-20 و 60-40 سانتیمتری)، دو گونه (بنه و ارژن) و دو فاصله از تنه (زیر سایهانداز و بیرون سایهانداز) و در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار انجام شد. ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی و عناصر غذایی خاک با روشهای استاندارد اندازهگیری شدند.
نتایج: تاجپوشش درختان بنه و ارژن در منطقه جنگلی وزگ، سبب تغییرات معناداری در بیشتر ویژگیهای فیزیکی، شیمیایی و عناصر غذایی خاک شد. به استثنای بافت خاک، سایر ویژگیها بهطور معناداری تحت تأثیر تاجپوشش هر دو گونه قرار گرفت؛ بهگونهای که میزان کربنات کلسیم معادل، pH و مقدار مس کاهش یافته و کربن آلی، رسانایی الکتریکی، نیتروژن، فسفر، پتاسیم، آهن و منگنز خاک افزایش یافت. در میان عناصر بررسیشده، منگنز، نیتروژن و روی بیشترین تغییرات و فسفر، مس و پتاسیم کمترین تغییرات را تحت تأثیر تاجپوشش این گونهها نشان دادند. همچنین اثر درخت ارژن بر افزایش عناصر غذایی خاک بیشتر از درخت بنه بود.
نتیجهگیری کلی: بهطور کلی، حضور این گونهها آثار مثبتی بر ویژگیهای خاک همچون کربن آلی و عناصر غذایی دارند و از بین رفتن آنها، بهویژه در اثر تغییر کاربری زمین، میتواند موجب کاهش چشمگیر کیفیت خاک و افزایش خطر فرسایش شود. همچنین نوع درخت و تاجپوشش آن آثار متفاوتی بر ویژگیهای خاک دارند.
روشها: پژوهش با استفاده از یک طرح فاکتوریل در 3 عمق (20-0، 40-20 و 60-40 سانتیمتری)، دو گونه (بنه و ارژن) و دو فاصله از تنه (زیر سایهانداز و بیرون سایهانداز) و در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار انجام شد. ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی و عناصر غذایی خاک با روشهای استاندارد اندازهگیری شدند.
نتایج: تاجپوشش درختان بنه و ارژن در منطقه جنگلی وزگ، سبب تغییرات معناداری در بیشتر ویژگیهای فیزیکی، شیمیایی و عناصر غذایی خاک شد. به استثنای بافت خاک، سایر ویژگیها بهطور معناداری تحت تأثیر تاجپوشش هر دو گونه قرار گرفت؛ بهگونهای که میزان کربنات کلسیم معادل، pH و مقدار مس کاهش یافته و کربن آلی، رسانایی الکتریکی، نیتروژن، فسفر، پتاسیم، آهن و منگنز خاک افزایش یافت. در میان عناصر بررسیشده، منگنز، نیتروژن و روی بیشترین تغییرات و فسفر، مس و پتاسیم کمترین تغییرات را تحت تأثیر تاجپوشش این گونهها نشان دادند. همچنین اثر درخت ارژن بر افزایش عناصر غذایی خاک بیشتر از درخت بنه بود.
نتیجهگیری کلی: بهطور کلی، حضور این گونهها آثار مثبتی بر ویژگیهای خاک همچون کربن آلی و عناصر غذایی دارند و از بین رفتن آنها، بهویژه در اثر تغییر کاربری زمین، میتواند موجب کاهش چشمگیر کیفیت خاک و افزایش خطر فرسایش شود. همچنین نوع درخت و تاجپوشش آن آثار متفاوتی بر ویژگیهای خاک دارند.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
ارتباط سلامت خاک با برهمکنشهای خاک-گیاه
دریافت: 1404/4/24 | پذیرش: 1404/6/13 | انتشار: 1404/6/31
دریافت: 1404/4/24 | پذیرش: 1404/6/13 | انتشار: 1404/6/31
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Journal of Soil and Plant Interactions by http://jspi.iut.ac.ir is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
استفاده از مطالب ارایه شده در این پایگاه با ذکر منبع آزاد می باشد.
