دوره 17، شماره 2 - ( نشریه روابط خاک و گیاه 1405 )
جلد 17 شماره 2 صفحات 75-59 |
برگشت به فهرست نسخه ها
صاحب سودائی مشائی*1 
، محمد محمدیان2 ، مرتضی نصیری2
، محمد محمدیان2 ، مرتضی نصیری2
1- گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، ایران ، soodaie@sku.ac.ir
2- موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل، ایران
2- موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل، ایران
چکیده: (252 مشاهده)
پیشینه پژوهش و هدف: نیتروژن مهمترین نهاده خارجی برای هر سیستم تولید محصول است و مدیریت کارآمد نیتروژن برای بهبود پایداری درازمدت در سیستمهای مدرن تولید محصولات کشاورزی ضروری است. این پژوهش با هدف دستیابی به رویکردی مؤثر در بهینهسازی کوددهی و بهبود کارایی مصرف کود نیتروژن رتون برنج انجام شد.
روشها: پژوهش حاضر بهصورت فاکتوریل (2×3×4) در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 24 تیمار و سه تکرار در مزرعه پژوهشی معاونت مؤسسه تحقیقات برنج کشور در مازندران در دو سال زراعی اجرا شد. تیمارها شامل چهار سطح نیتروژن (صفر، 46، 69 و 92 کیلوگرم نیتروژن در هکتار از منبع اوره) و سه سطح فسفر (صفر، 23 و 46 کیلوگرم فسفر P2O5 در هکتار از منبع سوپرفسفات تریپل) بود. در مرحله برداشت عملکرد دانه و کاه، جذب نیتروژن و فسفر اندازهگیری شده و با روابط شناختهشده، شاخصهای کارایی مصرف نیتروژن (NUE) محاسبه شد.
نتایج: نتایج نشان داد که اثر تیمارها بر صفات اندازهگیریشده و برخی شاخصهای کارایی نیتروژن محاسبهشده در سطح احتمال یک درصد معنیدار بود. تیمار نیتروژن 92 (N92) با مقادیر عملکرد دانه و کاه بهترتیب 864/2 و 1263/4 کیلوگرم در هکتار نسبت به تیمار شاهد (N0) بهترتیب 88/23 و 43/02 درصد افزایش نشان داد که میزان جذب نیتروژن در دانه و کاه هم نسبت به تیمار شاهد (N0) بهترتیب 98/8 و 160 درصد افزایش داشت. بهرهوری نسبی نیتروژن با افزایش مصرف نیتروژن در رتون کاهش یافت ولی با افزایش مصرف فسفر در سطوح مختلف نیتروژن افزایش نشان داد. کارایی بازیافت ظاهری نیتروژن تا تیمار نیتروژن 69 (N69) افزایش یافته و با مصرف بیشتر نیتروژن (در تیمار نیتروژن 92) کاهش یافت.
نتیجهگیری کلی: برهمکنشهای نیتروژن و فسفر باعث افزایش عملکرد دانه و NUE شد که با افزایش جذب نیتروژن همراه بود. بنابراین، کاربرد متوازن نیتروژن و فسفر برای افزایش عملکرد و کارایی مصرف نیتروژن در سیستمهای برنج رتون پیشنهاد میشود. افزایش NUE برنج برای توسعه کشاورزی پایدار به شدت مورد نیاز است.
روشها: پژوهش حاضر بهصورت فاکتوریل (2×3×4) در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 24 تیمار و سه تکرار در مزرعه پژوهشی معاونت مؤسسه تحقیقات برنج کشور در مازندران در دو سال زراعی اجرا شد. تیمارها شامل چهار سطح نیتروژن (صفر، 46، 69 و 92 کیلوگرم نیتروژن در هکتار از منبع اوره) و سه سطح فسفر (صفر، 23 و 46 کیلوگرم فسفر P2O5 در هکتار از منبع سوپرفسفات تریپل) بود. در مرحله برداشت عملکرد دانه و کاه، جذب نیتروژن و فسفر اندازهگیری شده و با روابط شناختهشده، شاخصهای کارایی مصرف نیتروژن (NUE) محاسبه شد.
نتایج: نتایج نشان داد که اثر تیمارها بر صفات اندازهگیریشده و برخی شاخصهای کارایی نیتروژن محاسبهشده در سطح احتمال یک درصد معنیدار بود. تیمار نیتروژن 92 (N92) با مقادیر عملکرد دانه و کاه بهترتیب 864/2 و 1263/4 کیلوگرم در هکتار نسبت به تیمار شاهد (N0) بهترتیب 88/23 و 43/02 درصد افزایش نشان داد که میزان جذب نیتروژن در دانه و کاه هم نسبت به تیمار شاهد (N0) بهترتیب 98/8 و 160 درصد افزایش داشت. بهرهوری نسبی نیتروژن با افزایش مصرف نیتروژن در رتون کاهش یافت ولی با افزایش مصرف فسفر در سطوح مختلف نیتروژن افزایش نشان داد. کارایی بازیافت ظاهری نیتروژن تا تیمار نیتروژن 69 (N69) افزایش یافته و با مصرف بیشتر نیتروژن (در تیمار نیتروژن 92) کاهش یافت.
نتیجهگیری کلی: برهمکنشهای نیتروژن و فسفر باعث افزایش عملکرد دانه و NUE شد که با افزایش جذب نیتروژن همراه بود. بنابراین، کاربرد متوازن نیتروژن و فسفر برای افزایش عملکرد و کارایی مصرف نیتروژن در سیستمهای برنج رتون پیشنهاد میشود. افزایش NUE برنج برای توسعه کشاورزی پایدار به شدت مورد نیاز است.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
فراهمي آب و عناصر غذایی خاك براي گياه
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Journal of Soil and Plant Interactions by http://jspi.iut.ac.ir is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
استفاده از مطالب ارایه شده در این پایگاه با ذکر منبع آزاد می باشد.
