دوره 12، شماره 4 - ( 12-1400 )                   جلد 12 شماره 4 صفحات 107-93 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده:   (423 مشاهده)
با توجه به کمبود منابع آب در کشور، مدیریت تاریخ کاشت و آبیاری برای تولید گندم با بهره‌وری آب زیاد ضروری است. هدف این پژوهش بررسی اثر دو تاریخ کاشت آبان ماه (PD1) و بهمن ماه (PD2) و دو رژیم آبیاری سنتی (T) و تکمیلی (W) بر عملکرد و بهره‌وری آب گندم (رقم پیشتاز) در شرق اصفهان (سوسارت) بود. آزمایش‌های مزرعه‌ای در دو فصل متوالی پاییز و زمستان در سال زراعی 1396-1395 در یک خاک لوم رسی در شرق اصفهان انجام شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد تاریخ کاشت نه تنها بر عملکرد گندم در هر دو مدیریت سنتی و تکمیلی بلکه بر بهره‌وری آب آبیاری تأثیر معنی‌داری (0/01 > P) داشت. عملکرد در PD1 به میزان 11/5 درصد بیش‌تر از PD2 بود، در‌حالی‌ که بهره‌وری آب آبیاری در PD1 به میزان 9 درصد کم‌تر از PD2 بود. آبیاری تکمیلی در دوره خوشه‌دهی تأثیر معنی‌داری بر عمکرد دانه گندم داشت. انجام یک آبیاری تکمیلی در هر دو تاریخ کاشت موجب افزایش عملکرد شد اما بهره‌وری آب کاهش یافت. به‌طوری که اگر هدف افزایش عملکرد باشد انجام آبیاری تکمیلی توصیه می‌شود اما اگر هدف افزایش بهره‌وری آب باشد، آبیاری تکمیلی توصیه نمی‌شود. مقایسه تبخیر و تعرق (ETc) محاسبه شده به روش فائو-پنمن-مانتیث نشان داد که مقدار آب آبیاری در تیمارهای TPD1 و TPD2 به‌ترتیب 66/7 و 24/9 درصد بیش‌تر از نیاز آبی گیاه بود. بنابراین تبدیل آبیاری از نوع عرضه‌محور به تقاضامحور و در کنار آن انجام یک آبیاری تکمیلی نه تنها جلو این تلفات را خواهد گرفت بلکه بهره‌وری آب را به‌طور قابل توجهی افزایش خواهد داد.

 
متن کامل [PDF 1318 kb]   (161 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: روابط آب و گیاه
دریافت: 1400/6/17 | پذیرش: 1400/12/10 | انتشار: 1400/12/10

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.