1- گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان
2- گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان ،gheysari@cc.iut.ac.ir
2- گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان ،
چکیده: (459 مشاهده)
پیشینه پژوهش و هدف: با توجه به کاهش منابع آب در نواحی مرکزی ایران، بهویژه استان اصفهان، بررسی پتانسیل تولید و بهرهوری آب ذرت علوفهای، بهعنوان محصولی با نیاز آبی نسبتاً بالا اما دارای اهمیت استراتژیک ضرورت دارد. این پژوهش با هدف تعیین بازه تاریخ کشت بهینه ذرت و ارزیابی پتانسیل عملکرد و بهرهوری آب، در نقاط مختلف استان اصفهان انجام شد.
روشها: ابتدا کشت ذرت در ۱۸ تاریخ کشت با استفاده از دادههای اقلیمی ۱۳ ساله و مدل CERES Maize، برای ۲۰ هیبرید واسنجیشده در کلاسهای بافت خاک شاخص استان شبیهسازی شد. پس از تعیین تاریخ کشت بهینه در ۹ ایستگاه منتخب، پتانسیل تولید و بهرهوری آب دو هیبرید رایج و واسنجیشده SC606 و SC704 با استفاده از اطلاعات دقیق خاکرخ تعیین شد.
نتایج: بررسی اثر آبوهوا نشان داد ایستگاههای شرقی عملکرد پتانسیل کمتر از میانگین استان دارند. بررسی اثر آبوهوا و بافت خاک نشان داد بیشترین عملکرد در داران (26/2 تن در هکتار) برای هیبرید SC606 و کمترین عملکرد در زرینشهر (17/2 تن در هکتار) برای هیبرید SC704 بهدست آمد. همچنین بهرهوری آب زیستتوده خشک بین 3/75 تا 5/55 کیلوگرم بر مترمکعب متغیر بود.
نتیجهگیری کلی: مناطق غربی استان بهدلیل مرتفع بودن، تشعشع بیشتر و دمای مناسب، بیشترین تولید ذرت علوفهای و بهرهوری آب را داشتند. درحالیکه کاهش کیفیت آب و خاک در مناطق مرکزی و شرقی موجب کاهش قابلتوجه عملکرد و بهرهوری آب ذرت شد. ازاینرو مناطق غربی بهدلیل شرایط اقلیمی مناسب و نبود محدودیت شوری خاک، بهعنوان نواحی مستعد تولید ذرت علوفهای شناسایی شدند. همچنین نتایج شبیهسازی نشان داد تاریخ کشت تأثیر قابلتوجهی بر عملکرد و بهرهوری آب ذرت علوفهای دارد؛ بهطوریکه در مناطق مستعد استان، کشت از اواخر اردیبهشت تا اواخر تیر (متناسب با هیبرید)، علاوه بر افزایش عملکرد و بهرهوری آب، میتواند احتمال مواجهه با سرمای انتهای فصل رشد را نیز کاهش دهد.
روشها: ابتدا کشت ذرت در ۱۸ تاریخ کشت با استفاده از دادههای اقلیمی ۱۳ ساله و مدل CERES Maize، برای ۲۰ هیبرید واسنجیشده در کلاسهای بافت خاک شاخص استان شبیهسازی شد. پس از تعیین تاریخ کشت بهینه در ۹ ایستگاه منتخب، پتانسیل تولید و بهرهوری آب دو هیبرید رایج و واسنجیشده SC606 و SC704 با استفاده از اطلاعات دقیق خاکرخ تعیین شد.
نتایج: بررسی اثر آبوهوا نشان داد ایستگاههای شرقی عملکرد پتانسیل کمتر از میانگین استان دارند. بررسی اثر آبوهوا و بافت خاک نشان داد بیشترین عملکرد در داران (26/2 تن در هکتار) برای هیبرید SC606 و کمترین عملکرد در زرینشهر (17/2 تن در هکتار) برای هیبرید SC704 بهدست آمد. همچنین بهرهوری آب زیستتوده خشک بین 3/75 تا 5/55 کیلوگرم بر مترمکعب متغیر بود.
نتیجهگیری کلی: مناطق غربی استان بهدلیل مرتفع بودن، تشعشع بیشتر و دمای مناسب، بیشترین تولید ذرت علوفهای و بهرهوری آب را داشتند. درحالیکه کاهش کیفیت آب و خاک در مناطق مرکزی و شرقی موجب کاهش قابلتوجه عملکرد و بهرهوری آب ذرت شد. ازاینرو مناطق غربی بهدلیل شرایط اقلیمی مناسب و نبود محدودیت شوری خاک، بهعنوان نواحی مستعد تولید ذرت علوفهای شناسایی شدند. همچنین نتایج شبیهسازی نشان داد تاریخ کشت تأثیر قابلتوجهی بر عملکرد و بهرهوری آب ذرت علوفهای دارد؛ بهطوریکه در مناطق مستعد استان، کشت از اواخر اردیبهشت تا اواخر تیر (متناسب با هیبرید)، علاوه بر افزایش عملکرد و بهرهوری آب، میتواند احتمال مواجهه با سرمای انتهای فصل رشد را نیز کاهش دهد.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
مدلسازی روابط آب-خاک-گیاه و جذب آب توسط ريشه
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Journal of Soil and Plant Interactions by http://jspi.iut.ac.ir is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
استفاده از مطالب ارایه شده در این پایگاه با ذکر منبع آزاد می باشد.
