1- گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، ایران ، sm_ka80@yahoo.com
2- گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، ایران
2- گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، ایران
چکیده: (471 مشاهده)
پیشینه پژوهش و هدف: شوری خاک از طریق ایجاد تنش اسمزی و تنش اکسیداتیو رشد گیاهان را مختل میکند. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر کمپوست اصلاحشده با فرآیند فنتون که یک روش اکسیداسیون پیشرفته برای بهبود زیستفراهمی مواد آلی محسوب میشود، بر مکانیسمهای دفاعی موثر در مقابل تنش اکسیداتیو در اکلیل کوهی انجام شد.
روشها: این آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار با سه سطح شوری شامل صفر (تیمار شاهد)، 4 و 8 هر سه با واحد دسیزیمنس بر متر و چهار تیمار کمپوست شامل شاهد (بدون کمپوست)، کمپوست معمولی (100 درصد فضولات گوسفندی)، کمپوست مخلوط (75 درصد فضولات گوسفندی + 25 درصد خاک اره خام) و کمپوست اصلاحشده با فرآیند فنتون (75 درصد کود گوسفندی + 25 خاک اره تیمار شده با فرآیند فنتون) در سه تکرار و روی گیاه اکلیل کوهی انجام شد. در انتهای آزمایش شاخصهای فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه مانند برخی از آنزیمهای آنتی اکسیدانتی، غلظت پراکسید هیدروژن، غلظت مالون دیآلدئید، غلظت پرولین، نشت الکترولیت، رطوبت نسبی برگ و همچنین وزن خشک و وزن تر آن در مقابل اعمال تنش شوری در تیمارها اندازهگیری شدند.
نتایج: اگرچه همه انواع کمپوستهای مورد استفاده در آزمایش عملکرد اکلیل کوهی را در شرایط شور بهبود بخشیدند، اما کمپوست فنتونی در تمام سطوح شوری، بهویژه شوری هشت دسیزیمنس بر متر مؤثرترین تیمار بود. در تیمار کمپوست فنتونی فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان کاتالاز (7/3 برابر)، آسکوربات پراکسیداز (2/28 برابر)، گایاکول پراکسیداز (3/8 برابر) و پراکسیداز (4/11 برابر) نسبت به تیمار بدون کمپوست افزایش یافتند و باعث افزایش تجمع پرولین به میزان 44/5 درصد شد که به افزایش 4/16 درصدی رطوبت نسبی برگ انجامید. کمپوست فنتونی همچنین غلظت پراکسید هیدروژن را ۳۱ درصد، نشت الکترولیت را ۳۶ درصد و مالوندیآلدهید را ۳۵ درصد کاهش داد. عملکرد خشک اکلیل کوهی در این تیمار نسبت به شرایط بدون کمپوست 3/14 برابر و نسبت به کمپوست معمولی 1/75 برابر افزایش یافت.
نتیجهگیری کلی: بهنظر میرسد کمپوست اصلاحشده با فرآیند فنتون، با فعالسازی سیستم دفاع آنتیاکسیدانی، در شرایط مشابه این پژوهش توانایی کاهش اثرات شوری بر اکلیل کوهی را داشته باشد، هرچند اثبات کاربرد گسترده آن نیازمند مطالعات مزرعهای بیشتر است.
روشها: این آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار با سه سطح شوری شامل صفر (تیمار شاهد)، 4 و 8 هر سه با واحد دسیزیمنس بر متر و چهار تیمار کمپوست شامل شاهد (بدون کمپوست)، کمپوست معمولی (100 درصد فضولات گوسفندی)، کمپوست مخلوط (75 درصد فضولات گوسفندی + 25 درصد خاک اره خام) و کمپوست اصلاحشده با فرآیند فنتون (75 درصد کود گوسفندی + 25 خاک اره تیمار شده با فرآیند فنتون) در سه تکرار و روی گیاه اکلیل کوهی انجام شد. در انتهای آزمایش شاخصهای فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه مانند برخی از آنزیمهای آنتی اکسیدانتی، غلظت پراکسید هیدروژن، غلظت مالون دیآلدئید، غلظت پرولین، نشت الکترولیت، رطوبت نسبی برگ و همچنین وزن خشک و وزن تر آن در مقابل اعمال تنش شوری در تیمارها اندازهگیری شدند.
نتایج: اگرچه همه انواع کمپوستهای مورد استفاده در آزمایش عملکرد اکلیل کوهی را در شرایط شور بهبود بخشیدند، اما کمپوست فنتونی در تمام سطوح شوری، بهویژه شوری هشت دسیزیمنس بر متر مؤثرترین تیمار بود. در تیمار کمپوست فنتونی فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان کاتالاز (7/3 برابر)، آسکوربات پراکسیداز (2/28 برابر)، گایاکول پراکسیداز (3/8 برابر) و پراکسیداز (4/11 برابر) نسبت به تیمار بدون کمپوست افزایش یافتند و باعث افزایش تجمع پرولین به میزان 44/5 درصد شد که به افزایش 4/16 درصدی رطوبت نسبی برگ انجامید. کمپوست فنتونی همچنین غلظت پراکسید هیدروژن را ۳۱ درصد، نشت الکترولیت را ۳۶ درصد و مالوندیآلدهید را ۳۵ درصد کاهش داد. عملکرد خشک اکلیل کوهی در این تیمار نسبت به شرایط بدون کمپوست 3/14 برابر و نسبت به کمپوست معمولی 1/75 برابر افزایش یافت.
نتیجهگیری کلی: بهنظر میرسد کمپوست اصلاحشده با فرآیند فنتون، با فعالسازی سیستم دفاع آنتیاکسیدانی، در شرایط مشابه این پژوهش توانایی کاهش اثرات شوری بر اکلیل کوهی را داشته باشد، هرچند اثبات کاربرد گسترده آن نیازمند مطالعات مزرعهای بیشتر است.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
رشد گیاهان در شرایط تنش
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Journal of Soil and Plant Interactions by http://jspi.iut.ac.ir is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
استفاده از مطالب ارایه شده در این پایگاه با ذکر منبع آزاد می باشد.
