1- گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران ، mr_naghavi@pnu.ac.ir
2- گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران
چکیده: (281 مشاهده)
پیشینه پژوهش و هدف: استفاده از کودهای آلی علاوه بر کاهش مصرف کودهای شیمیایی، میتواند نقش مهمی در سلامت محیط زیست داشته باشد. بررسی ابعاد مختلف اکولوژیک و اقتصادی کشت مخلوط گیاهان تحت استفاده از کودهای مختلف دارای اهمیت است. این آزمایش با هدف مقایسه ویژگیهای زراعی و اقتصادی الگوهای کشت خالص و مخلوط دو گیاه سیر و شنبلیله، تحت شرایط تغذیه آلی و شیمیایی انجام شد.
روشها: این آزمایش بهصورت کرتهای خردشده بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1401-1400 در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی شیروان اجرا شد. عامل اصلی شامل شاهد، کود شیمیایی و کمپوست (کود آلی) و عامل فرعی شامل کشت خالص سیر و شنبلیله، کشت مخلوط 25 درصد سیر با 75 درصد شنبلیله، 50 درصد سیر با 50 درصد شنبلیله، و 75 درصد سیر با 25 درصد شنبلیله بود.
نتایج: استفاده از کمپوست منجر به بیشترین درصد اسانس سیر و شنبلیله (بهترتیب 2/53 و 1/19%) شد و گیاهانی که کود دریافت نکردند، کمترین درصد اسانس سیر و شنبلیله را بهترتیب با مقادیر 1/99 و 0/89% نشان دادند. گیاهانی که در شرایط کشت خالص با کودهای کمپوست و شیمیایی تغذیه شده بودند، بیشترین مقدار عملکرد علوفه خشک، عملکرد بیولوژیک و عملکرد دانه را داشتند. از طرف دیگر، بیشترین مزیت اقتصادی از الگوی کشت مخلوط حاصل شد، بهطوری که بیشترین مزیت اقتصادی متعلق به کشت مخلوط 75 درصد سیر و 25 درصد شنبلیله در شرایط تغذیه با کود کمپوست بود.
نتیجهگیری کلی: نتایج این پژوهش نشاندهنده مزیت زراعی و اقتصادی الگوی کشت مخلوط نسبت به تککشتی، و سامانه تغذیه آلی نسبت به تغذیه شیمیایی در کشت گیاهان سیر و شنبلیله بود. در مجموع، اجرای سامانه کشت مخلوط با نسبتهای 75 درصد سیر همراه با 25 درصد شنبلیله و 50 درصد سیر با 50 درصد شنبلیله با کوددهی کمپوست مناسبتر بود.