دوره 17، شماره 3 - ( 7-1405 )
جلد 17 شماره 3 صفحات 31-17 |
برگشت به فهرست نسخه ها
اسماعیل کریمی*1 
، ساره حمادی2، سیروس صادقی2 ، سید بهمن موسوی2
، ساره حمادی2، سیروس صادقی2 ، سید بهمن موسوی2
1- گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران ، ekarimi@maragheh.ac.ir
2- گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران
2- گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران
چکیده: (590 مشاهده)
پیشینه پژوهش و هدف: شوری خاک از راه ایجاد تنشهای اسمزی و اکسیداتیو، رشد گیاهان را مختل میکند. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر کمپوست اصلاحشده با فرآیند فنتون، که یک روش اکسیداسیون پیشرفته برای بهبود زیستفراهمی مواد آلی محسوب میشود، بر سازوکارهای دفاعی موثر در برابر تنش اکسیداتیو در اکلیل کوهی (.Rosmarinus officinalis L) انجام شد.
روشها: این آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار با سه سطح شوری شامل صفر (تیمار شاهد)، 4 و 8 dS m‒1 و چهار تیمار کمپوست شامل شاهد (بدون کمپوست)، کمپوست معمولی (100 درصد فضولات گوسفندی)، کمپوست مخلوط (75 درصد فضولات گوسفندی + 25 درصد خاک اره خام) و کمپوست اصلاحشده با فرآیند فنتون (75 درصد کود گوسفندی + 25 خاک اره تیمارشده با فرآیند فنتون) در سه تکرار و روی گیاه اکلیل کوهی انجام شد. در انتهای آزمایش شاخصهای فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه مانند برخی از آنزیمهای آنتیاکسیدانی، غلظت پراکسید هیدروژن، غلظت مالوندیآلدهید، غلظت پرولین، نشت الکترولیت، محتوای نسبی آب برگ و همچنین وزن خشک و وزن تازه اندازهگیری شدند.
نتایج: اگرچه همه کمپوستهای مورد استفاده عملکرد اکلیل کوهی را در شرایط شور بهبود بخشیدند، اما کمپوست فنتونی در تمام سطوح شوری، بهویژه شوری 8 dS m‒1 مؤثرترین تیمار بود. در تیمار کمپوست فنتونی، فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان کاتالاز (7/3 برابر)، آسکوربات پراکسیداز (2/28 برابر)، گایاکول پراکسیداز (3/8 برابر) و پراکسیداز (4/11 برابر) نسبت به تیمار بدون کمپوست افزایش یافتند. این تیمار باعث افزایش تجمع پرولین به میزان 44/5 درصد شد که به افزایش 16/4 درصدی محتوای نسبی آب برگ انجامید. همچنین کمپوست فنتونی غلظت پراکسید هیدروژن، نشت الکترولیت، و مالوندیآلدهید را بهترتیب 31، 36، و 35 درصد کاهش داد. عملکرد خشک اکلیل کوهی در این تیمار نسبت به شرایط بدون کمپوست 3/14 برابر و نسبت به کمپوست معمولی 1/75 برابر افزایش یافت.
نتیجهگیری کلی: بهنظر میرسد کمپوست اصلاحشده با فرآیند فنتون، با فعالسازی سیستم دفاع آنتیاکسیدانی، در شرایط مشابه این پژوهش توانایی کاهش پیامدهای شوری بر اکلیل کوهی را داشته باشد، هرچند اثبات کاربرد گسترده آن نیازمند پژوهشهای مزرعهای بیشتر است.
روشها: این آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار با سه سطح شوری شامل صفر (تیمار شاهد)، 4 و 8 dS m‒1 و چهار تیمار کمپوست شامل شاهد (بدون کمپوست)، کمپوست معمولی (100 درصد فضولات گوسفندی)، کمپوست مخلوط (75 درصد فضولات گوسفندی + 25 درصد خاک اره خام) و کمپوست اصلاحشده با فرآیند فنتون (75 درصد کود گوسفندی + 25 خاک اره تیمارشده با فرآیند فنتون) در سه تکرار و روی گیاه اکلیل کوهی انجام شد. در انتهای آزمایش شاخصهای فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه مانند برخی از آنزیمهای آنتیاکسیدانی، غلظت پراکسید هیدروژن، غلظت مالوندیآلدهید، غلظت پرولین، نشت الکترولیت، محتوای نسبی آب برگ و همچنین وزن خشک و وزن تازه اندازهگیری شدند.
نتایج: اگرچه همه کمپوستهای مورد استفاده عملکرد اکلیل کوهی را در شرایط شور بهبود بخشیدند، اما کمپوست فنتونی در تمام سطوح شوری، بهویژه شوری 8 dS m‒1 مؤثرترین تیمار بود. در تیمار کمپوست فنتونی، فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان کاتالاز (7/3 برابر)، آسکوربات پراکسیداز (2/28 برابر)، گایاکول پراکسیداز (3/8 برابر) و پراکسیداز (4/11 برابر) نسبت به تیمار بدون کمپوست افزایش یافتند. این تیمار باعث افزایش تجمع پرولین به میزان 44/5 درصد شد که به افزایش 16/4 درصدی محتوای نسبی آب برگ انجامید. همچنین کمپوست فنتونی غلظت پراکسید هیدروژن، نشت الکترولیت، و مالوندیآلدهید را بهترتیب 31، 36، و 35 درصد کاهش داد. عملکرد خشک اکلیل کوهی در این تیمار نسبت به شرایط بدون کمپوست 3/14 برابر و نسبت به کمپوست معمولی 1/75 برابر افزایش یافت.
نتیجهگیری کلی: بهنظر میرسد کمپوست اصلاحشده با فرآیند فنتون، با فعالسازی سیستم دفاع آنتیاکسیدانی، در شرایط مشابه این پژوهش توانایی کاهش پیامدهای شوری بر اکلیل کوهی را داشته باشد، هرچند اثبات کاربرد گسترده آن نیازمند پژوهشهای مزرعهای بیشتر است.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
رشد گیاهان در شرایط تنش
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Journal of Soil and Plant Interactions by http://jspi.iut.ac.ir is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
استفاده از مطالب ارایه شده در این پایگاه با ذکر منبع آزاد می باشد.
