1- دانشگاه شهرکرد ، soodaie@sku.ac.ir
2- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
چکیده: (68 مشاهده)
پیشینه پژوهش و هدف: نیتروژن مهمترین نهاده خارجی اضافه شده برای هر سیستم تولید محصول است، و مدیریت کارآمد نیتروژن برای بهبود پایداری بلندمدت در سیستمهای مدرن تولید محصولات کشاورزی ضروری است. این پژوهش با هدف دستیابی به رویکردی مؤثر در بهینهسازی کوددهی و ارتقای راندمان مصرف کود نیتروژن رتون برنج انجام شد.
روشها: پژوهش حاضربه صورت فاکتوریل (2×3×4) درقالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 24 تیمار و سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی معاونت موسسه تحقیقات برنج کشور در مازندران در دو سال زراعی اجرا گردید. تیمارها شامل چهار سطح نیتروژن (صفر، 46، 69 و 92 کیلوگرم نیتروژن در هکتار (منبع اوره) وسه سطح فسفر (صفر، 23 و 46 کیلوگرم فسفر P2O5 در هکتار (منبع سوپرفسفات تریپل) بود. در مرحله برداشت عملکرد دانه و کاه، جذب نیتروژن و فسفر اندازهگیری و با معادلات مشخص شاخصهای راندمان مصرف نیتروژن محاسبه گردید.
نتایج: نتایج نشان داد که اثر تیمارها بر صفات اندازهگیری شده و برخی راندمانهای نیتروژن محاسبه شده در سطح احتمال یک درصد معنیدار بود. تیمار نیتروژن 92 (N92) با عملکرد دانه وکاه به ترتیب 2/864 و 4/1263 کیلوگرم در هکتار نسبت به تیمار شاهد (N0) به ترتیب 23/88 و 02/43 درصد افزایش نشان داد که میزان جذب نیتروژن در دانه و کاه هم نسبت به تیمار شاهد (N0) به ترتیب 8/98 و 160 درصد افزایش داشت. بهرهوری نسبی نیتروژن با افزایش مصرف نیتروژن در رتون کاهش یافت که با افزایش مصرف فسفر در سطوح مختلف نیتروژن افزایش نشان داد. راندمان بازیافت ظاهری نیتروژن تا تیمار نیتروژن 69 (N69) افزایشی و با مصرف بیشتر نیتروژن (در تیمار نیتروژن 92) کاهش یافت.
نتیجهگیری کلی: برهمکنشهای نیتروژن و فسفر باعث افزایش عملکرد دانه و راندمان مصرف نیتروژن شد که با افزایش جذب نیتروژن همراه بود. افزایش راندمان مصرف نیتروژن برنج برای توسعه کشاورزی پایدار ضروری است و به شدت مورد نیاز است.